Ο Ζωγράφος Θεόφιλος

Μέγα Αρτοποιείον Γεωργίου Παναγιώτου Κοντουφούρναρη.

Εκ Θεσσαλίας της Πρωτευούσης Λαρίσσης» (1933)

Γ. Σεφέρη, Ένας Έλληνας - ο Μακρυγιάννης
Δοκιμές
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας φτωχός φουστανελάς που είχε τη μανία να ζωγραφίζει. Τον έλεγαν Θεόφιλο. Τα πινέλα του τα κουβαλούσε στο σελάχι του, εκεί που οι πρόγονοί του βάζαν τις πιστόλες και τα μαχαίρια τους. Τριγύριζε στα χωριά της Μυτιλήνης, τριγύριζε στα χωριά του Πηλίου και ζωγράφιζε. Ζωγράφιζε ό,τι του παράγγελναν, για να βγάλει το ψωμί του. Υπάρχουν στον Άνω Βόλο κάμαρες ολόκληρες ζωγραφισμένες από το χέρι του Θεόφιλου, καφενέδες στη Λέσβο, μπακάλικα και μαγαζιά σε διάφορα μέρη που δείχνουν το πέρασμά του -αν σώζουνται ακόμη. Ο κόσμος τον περιγελούσε. Του έκαναν μάλιστα και αστεία τόσο χοντρά, που κάποτε τον έριξαν κάτω από μιαν ανεμόσκαλα και τού 'σπασαν ένα δυο κόκαλα. Ο Θεόφιλος, ωστόσο, δεν έπαυε να ζωγραφίζει σε ό,τι έβρισκε. Είδα πίνακές του φτιαγμένους πάνω σε κάμποτο, πάνω σε πρόστυχο χαρτόνι. Τους θαύμαζαν κάτι νέοι που τους έλεγαν ανισόρροπους oι ακαδημαϊκοί. Έτσι κυλούσε η ζωή του και πέθανε ο Θεόφιλος, δεν είναι πολλά χρόνια, και μια μέρα ήρθε ένας ταξιδιώτης από τα Παρίσια. Είδε αυτή τη ζωγραφική, μάζεψε καμιά πενηνταριά κομμάτια, τα τύλιξε και πήγε να τα δείξει στους φωτισμένους κριτικούς που κάθονται κοντά στο Σηκουάνα. Και οι φωτισμένοι κριτικοί βγήκαν κι έγραψαν πως ο Θεόφιλος ήταν σπουδαίος ζωγράφος. Και μείναμε με ανοιχτό το στόμα στην Αθήνα. Το επιμύθιο αυτής της ιστορίας είναι ότι λαϊκή παιδεία δε σημαίνει μόνο να διδάξουμε το λαό αλλά και να διδαχτούμε από το λαό.


Οδ.Ελύτη, Ο Ζωγράφος Θεόφιλος.
Επιστρέφοντας από την Αμερική, τον Ιούνιο του 1961, σταμάτησα για λίγες μέρες στο Παρίσι. Και καθώς βγήκα να χαζέψω στους δρόμους, το πρώτο πράγμα που είδα ήτανε, σε μια βιτρίνα βιβλιοπωλείου όπου συνήθιζα να πηγαίνω άλλοτε, η μεγάλη “αφίσα” της έκθεσης Θεόφιλου που είχε ανοίξει, ακριβώς εκείνη την εβδομάδα, στις αίθουσες του Λούβρου. Ε λοιπόν ναι, υπήρχε δικαιοσύνη σ’ αυτό τον κόσμο. (…) Στις μεγάλες αίθουσες του Λούβρου, καθώς τριγύριζα τώρα και ξανακοίταζα τα έργα αυτά, ένιωθα κοντά στο αίσθημα της υπερηφάνειας, τ’ ομολογώ, κι ένα άλλο αίσθημα ξεριζωμού, κάτι σαν αυτό που είχα νιώσει στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου με τα μάρμαρα του Παρθενώνα. Μοιραία, συλλογιζόμουνα τα περισσότερα απ’ αυτά θα σκόρπιζαν μια μέρα στις συλλογές της Ευρώπης ή της Αμερικής. Και το άλλο βράδυ, καθώς έτρωγα με τον Teriade, του το εξομολογήθηκα. Πήρε ένα ύφος παράξενο, με κοίταξε στα μάτια κι αντί να μου αποκριθεί, με ρώτησε αν είχα σκοπό, τώρα που επέστρεφα στην Ελλάδα, να πάω στη Μυτιλήνη. Θα είχε, λέει, μια θερμή παράκληση να μου κάνει: να πληροφορηθώ και να του γράψω αν, ανάμεσα στη Χώρα και στη Βαρειά, βρισκότανε κανένα οικόπεδο κατάλληλο για Μουσείο.
“Μουσείο;” ρώτησα ξαφνιασμένος.
“Ναι, για το Μουσείο Θεόφιλου” μου αποκρίθηκε ήρεμα.


Η Έκθεση "Θεόφιλος, Έργα από τη Συλλογή της Εμπορικής Τράπεζας" φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη ως τις 31 Οκτωβρίου 2010.
Κεντρικό Κτίριο, Κουμπάρη 1 & Βασ. Σοφίας

Τὸ γύρισε ὁ καιρὸς σὲ ἀναχώρηση...

Ἄρχισε ψύχρα.
Τὸ γύρισε ὁ καιρὸς σὲ ἀναχώρηση...
Ὡς χθὲς ἀκόμα ὅλα ἔρχονταν.
Ζέστες, ἡ διάθεση γιὰ φῶς,
λόγια, πουλιά...
Φεύγουν τὰ πουλιά, ἀκολουθοῦν τὰ λόγια
ἡ μία ἐρήμωση τραβάει πίσω τῆς τὴν ἄλλη
μὲ λύπη αὐτοδίδακτη...
Τα παράθυρα ενδίδουν...
(Κ.Δημουλά, Οι αποδημητικές καλημέρες )

Η μία ερήμωση τραβάει πίσω της την άλλη…
Στην ερημία των πόλεων τα παράθυρα ενδίδουν όλο και συχνότερα πλέον. Σφαλιστά και αποφασισμένα -όσο ποτέ- να μην μας επιτρέψουν να μυρίσουμε το φθινόπωρο. Μας στερούν τη βροχή, μας κρύβουν τη θέα, μας χωρίζουν από τον διπλανό, τον άλλο..
Κατά την γνωστή φράση «ποτέ τα σπίτια των ανθρώπων δεν ήταν τόσο κοντά, αλλά και ποτέ οι καρδιές των ανθρώπων δεν ήταν τόσο μακριά..»
Από την άλλη, κατά τον Αρχιμ. Βασίλειο Γοντικάκη είναι απόλυτα ειλικρινής ο Σαρτρ και αντιπροσωπεύει έναν πολιτισμό και μια στάση ζωής, όταν λέει ότι η κόλαση μου είναι οι άλλοι. Και είναι αντίστοιχα απόλυτα ειλικρινής και αντιπροσωπεύει έναν άλλο πολιτισμό ο ανώνυμος Αββάς του γεροντικού, που λέει: «Είδες τον αδελφό σου, είδες Κύριον τον Θεόν σου..»

Ας κάνει ο καθένας τις επιλογές του.

Προς γνώσιν τού αγνώστου εαυτού μας, Αρχιμ. Βασίλειου Γοντικάκη

Ερώτηση: Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η σχέση μεταξύ Επιστήμης και Ορθόδοξης θεολογίας; Και πιο συγκεκριμένα, ποια μπορεί να είναι η σχέση μεταξύ κοσμολογίας, σύγχρονης φυσικής και Ορθόδοξης θεολογίας;

Απάντηση: Η θεοποίηση τού ανθρωπίνου λογικού και των δυνατοτήτων του στον χώρο της επιστήμης είναι μια μορφή ειδωλολατρίας. Η λατρεία των κατασκευασμάτων των χειρών και τού νοός τού ανθρώπου είναι άλλη ειδωλολατρία, στον χώρο της θρησκείας...

Εάν γνωρίζεις τη θρησκεία διαβάζοντας την ιστορία τού δυτικού μεσαίωνα με τις ιερές εξετάσεις και τα ανθρώπινα αλάθητα, τότε η επιστήμη που έχει το σθένος να ξεπερνά τις παλαιότερες πεποιθήσεις και θεωρίες της, είναι φυσικό να θεωρεί τον εαυτό της σε πλεονεκτικότερη θέση.

Όταν άρχισαν οι επιστήμονες να προβληματίζονται, να θέτουν νέα ερωτήματα· να προσπαθούν να δουν τα πράγματα έξω από το κλειστό σύστημα που εθεωρείτο ως ασυζήτητο «δόγμα»· να μιλούν για σχετικότητα, απροσδιοριστία και αβεβαιότητα, δημιούργησαν την πρώτη ρωγμή, απ' όπου άρχισε να μπαίνει φως ελπίδος για τη βεβαιότητα. Μίλησαν για κάποια σχέση και αλληλεπίδραση τού ερευνώντος και τού ερευνώμενου. Για κάποια σχέση που έχουν τα μέχρι τότε θεωρούμενα άσχετα το ένα με το άλλο στοιχεία τού σύμπαντος.
Η Ορθόδοξη θεολογία και εμπειρία από την πλευρά της ούτε σχετίζεται με τη λογική και τη διαγωγή τού δυτικού μεσαίωνα, ούτε εκπλήσσεται ή ξενίζεται με την πρόοδο της επιστήμης. Έχει άλλο πλούτο, τόλμη και προορισμό. Προχωρεί από το κτιστό στο άκτιστο. Η κατάρρευση των ειδωλικών ινδαλμάτων πραγματοποιείται ακατάπαυστα μέσα στην Ορθόδοξη θεολογία και ζωή. Και είναι τόση η ιλιγγιώδης κίνηση, που φαίνεται στάση. Είναι τόσο απερινόητη η πλησμονή της ακτίστου φωτοχυσίας στη Μεταμόρφωση τού Κυρίου, ώστε δεν λέγεται φως, αλλά σκότος και γνόφος (Δευτερονόμιο 4/δ: 11). Είναι τόσο απαιτητική και απόλυτη η έφεση τού Ορθοδόξου ασκητού για ενότητα, ώστε ο μοναχός ορίζεται ως «ο πάντων χωρισθείς και πάση συνηρμοσμένος» (Φιλοκαλία, τ. Α΄, σ. 187.). Αν ενωθείς με κάτι, χωρίζεσαι από τα άλλα με τα οποία δεν ενώθηκες. Αλλά, αν θέλεις να ενωθείς με όλα, οφείλεις κατ' ανάγκη να χωρισθείς από όλα, για να ενωθείς μ' αυτά. Να βρίσκεσαι στην καρδιά τους και όλα να βρίσκονται στην καρδιά σου.

Ο άνθρωπος θέλει να δει, να γνωρίσει, να ψηλαφήσει, για να πιστεύσει. Και ο Κύριος δέχεται την απαίτηση τού Θωμά να Τον δει και να Τον ψηλαφήσει. Έτσι ο Κύριος μπορεί να του υποδείξει τον δρόμο που οδηγεί στο πλήρωμα λέγοντας: «Ότι εώρακάς με πεπίστευκας· μακάριοι οι μη ιδόντες και πιστεύσαντες» (Ιωάννης 20/κ: 29). Μακάριοι είναι εκείνοι που έγιναν ολόκληροι μια αίσθηση ένας οφθαλμός, και δεν έρχονται σε μερική επαφή χρονικώς μαζί μου, αλλά πιστεύουν, γιατί ολόκληροι βρίσκονται διηνεκώς με όλο τον Θεάνθρωπο Κύριο. Οπότε, οι μη ιδόντες και πιστεύσαντες είναι οι όντως ορώντες με όλη τους την ύπαρξη τον άνω πάσης κτίσεως ευρισκόμενο... Βλέπουν με όλη τους την ύπαρξη τον όντως Όντα. Και κερδίζουν την ύπαρξή τους με το να την χάνουν: «Ος αν απωλέση την εαυτού ψυχήν ένεκεν εμού και τού ευαγγελίου, ούτος σώσει αυτήν» (Μάρκος 8/η: 35). Η εύρεσις αναδύεται από την εκούσια θυσία, την απώλεια. Και έτσι βρίσκεις τον όντως Όντα, για τον οποίον πιο πολύ αρμόζει το μη είναι από το είναι, δια το υπέρ είναι (Βλ. Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, Μυσταγωγία, P. G. 91, 664B). Δηλαδή, με οποιαδήποτε έννοια της δικής μας υπάρξεως, δεν μπορούμε να συλλάβουμε την ύπαρξη τού Θεού όπως ουσιαστικά είναι. Γι' αυτό, στη θεία Λειτουργία υμνούμε τον Θεό, γιατί είναι «ανέκφραστος, απερινόητος, αόρατος, ακατάληπτος» (Ευχή της Αναφοράς της Θείας Λειτουργίας, του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου). Ευχαριστούμε για τις ευεργεσίες που γνωρίζουμε και για εκείνες που δεν γνωρίζουμε. Και πιο πολύ γνωρίζουμε τα άγνωστα που Αυτός ρυθμίζει, ενώ αγνοούμε τα γνωστά, που τα πλησιάζουμε με τη σχετική και αποσπασματική γνώση που εμείς μπορούμε να έχουμε γι' αυτά. Έτσι το σίγουρο και γνωστό στην εξίσωση της ζωής είναι το άγνωστο. Δια τού αγνώστου, αοράτου Θεού, βαίνουμε προς γνώσιν τού αγνώστου εαυτού μας.

Συνέντευξη του Αρχιμ. Βασιλέιου Γοντικάκη στο περιοδικό "Παρεμβολή"

Πηγή : ΟΟΔΕ

Τής μετανοίας ο κήρυξ...

Τή Κθ' τού αυτού μηνός, μνήμη τής αποτομής τής τιμίας κεφαλής τού αγίου ενδόξου Προφήτου Προδρόμου καί Βαπτιστού Ιωάννου.

Στίχοι
• Τέμνει κεφαλήν χείρ μιαιφόνος ξίφει,
• Τού χείρα θέντος εις κεφαλήν Κυρίου.
• Εικάδι αμφ' ενάτη Προδρόμου τάμεν αυχένα χαλκός.

Ήχος β'

Τής μετανοίας ο κήρυξ, Ιωάννη Βαπτιστά, εκτμηθείς σου τήν κάραν, τήν, γήν ηγίασας, ότι τόν νόμον τού Θεού τοίς πιστοίς ετράνωσας, καί παρανομίαν εξηφάνισας, Ως παρεστηκώς τώ θρόνω τού επουρανίου Βασιλέως Χριστού, αυτόν ικέτευε, ελεηθήναι τάς ψυχάς ημών.

Μηναίο μηνός Αυγούστου.

PIPER BILL MILLIN

Σίγησε η γκάιντα που ακουγόταν όσο οι Σύμμαχοι πραγματοποιούσαν την απόβαση στη Νορμανδία. Ο στρατιώτης που έπαιζε σκωτσέζικους σκοπούς την κρισιμότερη ώρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου πέθανε την περασμένη Τετάρτη στη Βρετανία σε ηλικία 88 ετών.

Ο Μπιλ Μίλιν (PIPER BILL MILLIN) ήταν 21 ετών και υπηρετούσε σε μονάδα που αποβιβάστηκε σε μια παραλία κοντά στην πόλη Καν τα ξημερώματα της 6ης Ιουνίου 1944. Λίγο πριν από την απόβαση τον πλησίασε ο ταξίαρχος Σάιμον Φρέιζερ, ο 15ος Λόρδος Λόβατ, ένας από τους διασημότερους αριστοκράτες της Σκωτίας, και του ζήτησε να παίξει γκάιντα για να ανυψώσει το ηθικό των στρατιωτών. Ο Μίλιν δίσταζε επειδή υπήρχαν διαταγές από την εποχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου οι οποίες απαγόρευαν την γκάιντα στα πεδία της μάχης λόγω του κινδύνου να προσελκύσουν τα εχθρικά πυρά. Οταν ανέφερε την αντίρρησή του στον ανώτερό του, εκείνος του απάντησε: "Μα αυτό προέρχεται από την αγγλική υπηρεσία πολέμου. Εμείς είμαστε και οι δύο Σκωτσέζοι. Δεν ισχύει για εμάς..."


Ο Μίλιν θυμόταν βρετανούς στρατιώτες να τον χειροκροτούν καθώς και ότι αισθανόταν άσχημα επειδή ήταν αναγκασμένος να περπατάει ανάμεσα σε τραυματισμένους που ήθελαν βοήθεια।Οσοι όμως επέζησαν είχαν μόνο καλά λόγια να πουν γι΄ αυτόν. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την ώρα που άκουσα την γκάιντα του Μίλιν» είπε χρόνια μετά ένας από τους κομάντο της απόβασης, ο Τομ Ντάνκαν. «Αισθανθήκαμε υπερηφάνεια και μας θύμισε το σπίτι μας και τον λόγο για τον οποίο πολεμούσαμε»।

Το Βήμα 21 Αυγούστου 2010

Η άλλη Ελλάδα, του Στ. Θεοδωράκη

«Αυτή είναι η Ελλάδα λοιπόν;». Όχι. Σε αντίθεση με τον Σημίτη που νόμιζε ότι μόνο «αυτή είναι η Ελλάδα», όποιος περπατάει γνωρίζει ότι Ελλάδα δεν είναι μόνο η χώρα του τσιγάρου, της κοιλιάς, του ελενίτ και της (καμουφλαρισμένης πλέον) Μερσεντές. Στα Χανιά ένας αναρχικός φίλος κάνει το καλύτερο μέλι – νέοι επιχειρηματίες ανασταίνουν απαιτητικούς αμπελώνες παραμερίζοντας τα «παραδοσιακά» ξυδόκρασα - στη Λευκάδα ένας γιός παλαιού πολιτικού κάνει με δάνεια και ιδρώτα και όχι με ρεμούλες τα πιο ωραία σπίτια – στην Κω τα ποδήλατα είναι πια περισσότερα από τους ανθρώπους – στη Σύρο οι πολιτιστικές εκδηλώσεις είναι ένα μικρό «φεστιβάλ Αθηνών» - στη Νάξο οι συνεταιρισμοί παράγουν και χωρίς επιδοτήσεις – στα Ικαριώτικα πανηγύρια ανασταίνουν τα γλέντια των παππούδων μας – στην Αμοργό το λαούτο παίζει και χωρίς χρήματα - στη Φολέγανδρο όταν κόβεται το ρεύμα οι παρέες γίνονται ένα στις πλατείες και τις παραλίες - στη Τήνο, στα μέρη του Χαλεπά οι μαρμαρογλύπτες σκαλίζουν ακόμη τα πλακόστρωτα - στα ορεινά της Μυτιλήνης υπολογίζουν πια και το χρώμα στα κεραμίδια – στα «μέσα» των Κυθήρων η τουριστική κακογουστιά χάνει συνεχώς έδαφος…

Αυτή λοιπόν είναι η Ελλάδα που όμως κάποια στιγμή πρέπει να το αποφασίσει να πάρει το πάνω χέρι σπρώχνοντας την άλλη Ελλάδα εκεί που ανήκει, στα σκουπίδια...

Στ. Θεοδωράκης
protagon

Ανθεί και φέρει κι άλλο...

Nεφέλαι τούς Αποστόλους διήρπαζον...

ΤΗ ΙΕ' ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΜΗΝΟΣ
Τή ΙΕ' τού αυτού μηνός, μνήμη τής πανσέπτου Μεταστάσεως τής υπερενδόξου Δεσποίνης ημών καί αειπαρθένου Μαρίας.

Τή αθανάτω σου Κοιμήσει, Θεοτόκε Μήτηρ τής ζωής, νεφέλαι τούς Αποστόλους, αιθερίους διήρπαζον, καί κοσμικώς διεσπαρμένους, ομοχώρους παρέστησαν τώ αχράντω σου σώματι, οί καί κηδεύσαντες σεπτώς, τήν φωνήν τού Γαβριήλ, μελωδούντες ανεβόων, Χαίρε κεχαριτωμένη, Παρθένε Μήτηρ ανυμφευτε, ο Κύριος μετά σού, Μεθ' ών ως Υιόν σου καί Θεόν ημών, ικέτευε σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

Μηναίο μηνός Αυγούστου.

΄Ελα σαν αυγουστιάτικο μελτέμι...

΄Ελα σαν αυγουστιάτικο μελτέμι…
να χαϊδέψης το κατώφλι μας.
Η φωνή μας σε περιμένει…
Περιδιάβασε ανάμεσα στις τύψεις μας.
΄Εχει μια λύπη η δέησή μας,
από έναν παιδικό καιρό, που ξανάνθισε…
Κατέβα από τους λόφους,
φέρε την πηγή του ελέους σου
ν' αναβλύση πλάι στην πληγή μας.
Μάζεψε πάλι εκ περάτων
τα μηνύματα της χαράς,
φόρτωσέ τα πάνω σε δειλινές καμπάνες
που σημαίνουν την Παράκληση
και φέρτα να τα καρφώσης
στεφάνι στην πόρτα μας!

Δέηση Δεκαπενταύγουστου

Ματθαίος Μουντές

Μικρός Παρακλητικός Κανόνας

Φορτηγό..

Ήλιος κόκκινος ζεστός
στάθηκε στην κάμαρά μου
Ξύπνησε όλη η πολιτεία
κάτω απ' τα παράθυρά μου

Ήλιε ήλιε αρχηγέ
δώσ' το σύνθημα εσύ
κι η χαρά ν' αναστηθεί
Το σκοτάδι θα πεθάνει
και θ' ανάψει η χαραυγή

Ήλιε ήλιε αρχηγέ,
Φορτηγό 1966

Εις μνήμην..

Ο πατήρ Ανανίας Κουστένης σχολιάζει τον τραγικό θάνατο του δημοσιογράφου Σωκράτη Γκιόλια.

Μετά από 3 περίπου χρόνια λειτουργίας και σχεδόν 1.5 δισεκατομμύριo (!!) επισκεπτών το γνωστό, όσο και αμφιλεγόμενο, blog troktikο σταμάτησε οριστικά χθες βράδυ την λειτουργία του.
Λίγες εβδομάδες πριν η εφημερίδα του εξωτερικού New Europe χαρακτήριζε το troktiko ως 5η εξουσία. Την στιγμή δηλαδή που διεθνώς ο Τύπος χαρακτηρίζεται ως 4η εξουσία, η επισκεψιμότητα του blog ήταν τέτοια που το είχε εκτοξεύσει σε άλλο επίπεδο.

Θέλω να είμαι ό πέμπτος...

Πολλοί μου λένε, Πας και ξαναπάς στην Πόλι. Δεν τα είδες όλα; Δεν τα προσκύνησες όλα; Δεν τα χόρτασες επιτέλους;
Απαντώ. Ναι και τα είδα και τα προσκύνησα όλα ή σχεδόν όλα. Άλλα δεν τα χόρτασα….

Πάω τώρα πια για άλλους λόγους. Πάω εκεί όπου ακόμη χτυπά η καμπάνα. Ή μικρή καμπάνα, αυτή που μόλις ακούγεται λίγα μέτρα πιο πέρα, λες και φοβάται -και μάλλον φοβάται- ο κανδηλανάπτης να την χτυπήσει δυνατότερα. Για να μην ανησυχήσει, για να μη ξυπνήσει πάθη, μίση και ορέξεις.
Πάω εκεί που οι πιστοί είναι δυο ή τρεις και ο παπάς τέσσερις. Θέλω να είμαι ό πέμπτος. Θέλω να είμαι παρών εκεί που απουσιάζουν οι πολλοί. Θέλω να συμμετάσχω σε Μυστήριο που δεν τελείται για τους παρόντας μόνον, άλλα κυρίως και εξαιρέτως για την Παναγία μας, για τους Πατριάρχας, τους Αποστόλους, τους Μάρτυρας και για τους εν πίστει ορθοδόξω τετελειμένoυς. Για τον Πατριάρχη και την από περάτων εώς περάτων ορθόδοξο Καθολική Εκκλησία. Για τους αμέτρητους πεθαμένους, για τους ελάχιστους πιστούς που απέμειναν, για όσους εξεδιώχθησαν και για όσους τους ακολούθησαν, για όσους αγαπούν την Μητέρα Εκκλησία και για όσους την μισούν.

Το βιβλίο του Αρχιμανδρίτη Δοσιθέου "Μια γοργόνα στον Κεράτιο" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις της Ι.Μ Τατάρνης Ευρυτανίας.

Ύμνος άπας ηττάται..

Ένας από τους καλύτερους βιολιστές στον κόσμο παίζει εξαίσια μουσική παριστάνοντας τον πλανόδιο μουσικό την ώρα της πρωινής αιχμής σε σταθμό του μετρό της Ουάσιγκτον. Άραγε πόσοι θα σταματήσουν για να τον ακούσουν;
Το πείραμα έκανε η «Ουάσιγκτον Ποστ». Ο βιολιστής ήταν ο 39χρονος Τζόσουα Μπελ, διεθνούς φήμης βιρτουόζος που τρεις μέρες νωρίτερα είχε γεμίσει τη μεγαλοπρεπή Αίθουσα Συμφωνικής Μουσικής της Βοστώνης. Το βιολί του, ένα πολύτιμο Στραντιβάριους. Στις 7.51 π.μ. της Παρασκευής 12 Ιανουαρίου, την ώρα της πρωινής αιχμής, σ΄ έναν σταθμό που εξυπηρετεί κυρίως εργαζομένους σε κυβερνητικά γραφεία, ο Μπελ, ντυμένος με τζιν, μπλουζάκι και καπέλο του μπέιζμπολ, εκτέλεσε μέσα σε 43 λεπτά της ώρας έξι αριστουργήματα της κλασικής μουσικής- ξεκίνησε με το «Chaconne» από την παρτίτα Αρ. 2 του Μπαχ. Μπροστά του είχε ανοιχτή τη θήκη του βιολιού, με μερικά δολάρια για «μαγιά».

Τρία λεπτά πέρασαν χωρίς να συμβεί το παραμικρό. Εξήντα τρεις άνθρωποι είχαν ήδη περάσει όταν ένας μεσήλικας κοντοστάθηκε για κλάσμα του δευτερολέπτου και έστρεψε το κεφάλι προς τον μουσικό. Μισό λεπτό αργότερα, μια γυναίκα έριξε ένα δολάριο στη θήκη και απομακρύνθηκε. Χρειάστηκε να περάσουν έξι λεπτά για να σταματήσει κάποιος, να ακουμπήσει στον τοίχο και να ακούσει.

Στα τρία τέταρτα που έπαιξε ο Μπελ πέρασαν από μπροστά του 1.097 άνθρωποι. Επτά σταμάτησαν τουλάχιστον ένα λεπτό για να απολαύσουν τη μουσική. Είκοσι επτά έδωσαν χρήματα, οι περισσότεροι χωρίς να επιβραδύνουν- συγκεντρώθηκαν 32 δολάρια και κάτι ψιλά. Απομένουν 1.070 άνθρωποι που πέρασαν χωρίς να καταλάβουν τίποτε, πολλοί μόλις ένα μέτρο μακριά από τον βιρτουόζο, οι περισσότεροι χωρίς καν να γυρίσουν το κεφάλι. Και στις τρεις ομάδες υπήρχαν λευκοί, μαύροι και ασιάτες, νέοι και ηλικιωμένοι, άνδρες και γυναίκες. Μία μόνο δημογραφική ομάδα είχε απολύτως συνεπή συμπεριφορά. Κάθε φορά που περνούσε ένα παιδί, προσπαθούσε να σταματήσει για να δει και να ακούσει. Και κάθε φορά ένας γονιός το έσπρωχνε μακριά.

Όλα βιντεοσκοπήθηκαν με μια κρυφή κάμερα. Στην ταινία βλέπεις ανθρώπους να περνούν κατά κύματα, με χάρτινα ποτήρια καφέ στο χέρι και κινητά στο αυτί, σ΄ έναν θλιβερό χορό αδιαφορίας, αδράνειας και βιασύνης. Ο βιολιστής μοιάζει αποκομμένος από το κοινό του, που δεν τον βλέπει και δεν τον ακούει- ένα φάντασμα. Όμως είναι ο μοναδικός που βρίσκεται πραγματικά εκεί- τα φαντάσματα είναι οι άλλοι. Αν δεν μπορούμε να βρούμε λίγο χρόνο στη ζωή μας για να ακούσουμε έναν από τους καλύτερους μουσικούς στον κόσμο να παίζει μερικά από τα καλύτερα μουσικά κομμάτια που έχουν γραφτεί ποτέ, σχολιάζει η «Ποστ», αν η πίεση της σύγχρονης ζωής μάς κατακυριεύει σε σημείο να γινόμαστε κωφοί και τυφλοί σε κάτι τέτοιο, τότε τι άλλα πράγματα μπορεί να χάνουμε χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε;

Τα Νέα, 13 Απριλίου 2007

Φώτης Κόντογλους απ’ τ΄Αϊβαλί, του Γ. Κόρδη

Με την συμπλήρωση 45 ετών από της εκδημίας του Φώτη Κόντογλου (8 Νοεμβρίου - 13 Ιουλίου 1965), ο Ευροκλύδων αναδημοσιεύει μέρος του σχετικού άρθρου του Γ. Κόρδη από τοΠεριΩδικό της Πόλης (τεύχος 139).

Ο Κόντογλου εμφανίζεται ως μετέωρο στη νεοελληνική πνευματική πραγματικότητα που, ανύποπτη σχεδόν, ταξιδεύει προς τη Δύση. Σε μια νεοελληνική πνευματική σκηνή που έχει προ πολλού παραδεχτεί ότι δεν υφίσταται ιδιοπρόσωπος ελληνικός τρόπος ύπαρξης -και άρα- πολιτισμός. Ό Κόντογλου, συνειδητά και ασυνείδητα μαζί, ψηλαφητά σχεδόν, έρχεται να αγγίξει µία πληγή, θυμίζοντας στους νεοέλληνες ότι κάποτε είχαν δικό τους τρόπο να διαχειρίζονται τα κοινά, να πλάθουν σχέσεις και να παράγουν ποιότητες ζωής. Γι’ αυτό και αγωνίστηκε ο μοναχός αυτός ανατολίτης, από τότε που επισκέφτηκε το Άγιον Όρος στα 1923 και είδε με τα μάτια του τον πλούτο του ορθοδόξου ελληνικού παρελθόντος και εθαύμασε το μεγαλείο του λαού του που, άλλοτε, μπορούσε, χωρίς ενοχές και αισθήματα κατωτερότητας, να διαλέγεται με τον πολιτισμό των άλλων λαών και να παίρνει και να δίνει στοιχεία και να δημιουργεί ολοένα.

Ο Koντoγλoυ απλά είδε πώς υπάρχει τρόπος ελληνικός διαχείρισης των σχέσεων και γι' αυτό πάλεψε να επαναφέρει στη νεοελληνική κοινωνία το χαμένο µίτο τής παράδοσης. Το κάλεσμα του όμως για επιστροφή στην παράδοση, πού παρερμηνεύτηκε από τούς κατοπινούς του και από πολλούς μαθητές του, δεν ήταν σε καµία περίπτωση ζήτηση για µία οπισθοδρόμηση, αλλά για µία φυσική συνέχιση του δρόμου που είχε ό ελληνικός πολιτισμός µε την ιδιοπροσωπία του, µε το δικό του τρόπο κατανόησης των σχέσεων. Για τούτο και ο ίδιος ο µαϊστορας Κόντογλου, όταν δημιούργησε, δεν αντέγραψε στατικά, αλλά δυναμικά διαλέχτηκε µέ όσα πριν απ' αυτόν οι μεγάλοι του παρελθόντος τεχνίτες έφτιαξαν. Πήρε εικονογραφικού τύπους παλαιούς και ο ίδιο διαμόρφωσε το ζωγραφικό τρόπο µέ ύφος προσωπικό και έφτιαξε µία ζωγραφική πού έχει ταυτότητα και δεν είναι απρόσωπη. Έτσι δημιούργησε κι ίδιος παράδοση, εμπλούτισε την παράδοση – αφού στο έργο του αυτή ανακεφαλαιώνεται και αυξάνεται και δεν σταματά για να αρχίσει έργο άλλο ιδιωτικό.
Ο μαστρο-Φώτης, γνώστης βαθύς της ελληνικής πολιτισμικής πορείας, ως γνήσιος συνεχιστής της ζωγραφικής παράδοσης, ζωγραφίζει µέ τον ίδιο τρόπο θέματα κοσμικά και θρησκευτικά, αποδεικνύοντας ότι κατανοεί σωστά την οριοθέτηση της ζωγραφικής, ως τρόπου παρουσίασης των θεμάτων κι όχι ως κάποιας ιερής γλώσσας πού ταυτίζεται οντολογικά µέ το εικονιζόμενο θρησκευτικό θέμα. Ο Κόντογλου έρχεται µε τα δεδομένα αυτά και ζωγραφίζει το Δημαρχείο Αθηνών µία μεγάλη σειρά εικόνων που περιλαμβάνει σκηνές μυθολογικές και ιστορικές, και κυρίως, πρόσωπα από την μακραίωνη πορεία του Ελληνισμού. 'Εκεί έχουν όλοι θέση, κι ο Ιαπετός και ο Διομήδης και ο Μεγαλέξανδρος με το Βουκεφάλα του, κι ό Βασίλειος ο Μακεδών και ο Ρήγας Φεραίος και ο Κολοκοτρώνης κι ο Διονύσιος Σολωµός και ο Δοµήνικος Θεοτοκόπουλος κι όλοι όσοι ζήσαν µέ τον τρόπο τον ελληνικό. Ή πινακοθήκη αυτή είναι μαρτυρία της αντίληψης του Κόντογλου για την ενότητα της ελληνικής ιστορίας.
Το κάλεσμα του Κόντογλου για επανασύνδεση µέ την παράδοση δυστυχώς δεν κατανοήθηκε σωστά και οι άνθρωποι διάλεξαν το εύκολο κοµµάτι της σκέψης του και ερμηνεύσαν το κάλεσμα του ως επιστροφή στο παρελθόν...
Η κοινωνία µέ τον όρο «παράδοση» έφτασε σήμερα να εννοεί κάτι πού συντελέστηκε στο παρελθόν, κάτι πού τελείωσε στο παρελθόν. Ή στατική αυτή ερμηνεία της παράδοσης είναι εύκολη γιατί δεν απαιτεί τη συνέχισή της, δε ζητά την αγωνία της δημιουργίας, δεν προϋποθέτει τον κίνδυνο της αποτυχίας…
Ο Κοντογλου, στα γραπτά του, το διαλαλεί, το φωνάζει αλλά ποιος να ακούσει; Ο ελληνικός κόσμος δεν παρήγαγε τέχνη για ιδιωτική χρήση και για λόγους ιδιωτικούς αλλά δημιούργησε, επιχείρησε να φτιάξει έργα τέχνης με τα οποία θα μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος, θα μπορεί μέσα από αυτά να συναντήσει και να κοινωνήσει με τα πρόσωπα των άλλων και του Θεού….

Προσδοκώ απόψυξη νεκρών...

Ο Ρόμπερτ Ετινγκερ έχει ήδη επιλέξει το φέρετρό του. Οταν πεθάνει θα στραγγίξουν το αίμα από τις φλέβες του και θα βυθίσουν το κορμί του σε μια κυλινδρική δεξαμενή με υγρό άζωτο. Σε αυτόν τον παγωμένο τάφο θα περιμένει την ανάστασή του. Πίστη, ψευδαίσθηση ή τζόγος; Ο,τι κι αν τον παρακινεί, ο Ρόμπερτ Ετινγκερ δεν πρόκειται να κάνει πίσω. Τουλάχιστον όχι τώρα, στα 92 του χρόνια. Θα περιμένει - ακόμα και μετά τον θάνατό του. Θα περιμένει όσο χρειαστεί.

O Ετινγκερ είναι ο πατέρας της κρυογονικής. Κύριος εμπνευστής και πρωτεργάτης της ιδέας ότι οι νεκροί πρέπει να καταψύχονται. Επειτα από δεκαετίεςή αιώνες- ο Ετινγκερ πιστεύει ότι οι επιστήμονες θα βρουν τον τρόπο να τους επαναφέρουν στη ζωή, όταν πλέον θα έχουν ανακαλυφθεί αντίδοτα για τη γήρανση και τις ασθένειες που τους σκότωσαν. Ο Ετινγκερ έγινε γνωστός παγκοσμίως στη δεκαετία του ΄60 όταν δημοσίευσε τη θεωρία του στο βιβλίο «Τhe Ρrospect of Ιmmortality» («Η προοπτική της αθανασίας»). Η ιδέα της κρυογονικής είχε μπει στο μυαλό του με τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ηταν ένα κράμα επιστημονικής περιέργειας και παιδικής ονειροπόλησης. Οσο ανάρρωνε στο νοσοκομείο από τα τραύματά του στο πεδίο της μάχης, ο Ετινγκερ μελετούσε το έργο του γάλλου βιολόγου Ζαν Ροστάντ και εμπνεόταν από νουβέλες φαντασίας. Το 1976 πάγωσε τη μητέρα του, Ρέα. Τώρα, περιμένει τη σειρά του. Τον συναντώ στο σπίτι του, στο Κλίντον του Μίσιγκαν. Χαλαρή χειραψία, πένθιμη ματιά, πρόσωπο που μοιάζει με λειωμένο κερί. Τον ρωτάω αν ο φόβος του θανάτου ήταν αυτό που τον οδήγησε στην έρευνά του. «Οχι. Αλλωστε δεν φοβάμαι τον θάνατο», λέει. «Ουσιαστικά, κανένας από τους ασθενείς μου δεν είναι νεκρός. Ο θάνατος είναι μια διαδικασία, όχι ένα γεγονός. Χρειάζεται χρόνος μέχρι να ολοκληρωθεί». Το Ινστιτούτο Κρυογονικής (Cryonics Ιnstitute) που ίδρυσε ο Ετινγκερ παρεμβαίνει αφού κάποιος πεθάνει και προσπαθεί να φρενάρει τη ζημιά του θανάτου παγώνοντάς τον. Σήμερα, στις εγκαταστάσεις του ινστιτούτου φυλάσσονται 95 σοροί ανθρώπων και 67 κατοικίδιων. Ο Ετινγκερ τους αποκαλεί «ασθενείς». Ανάμεσά τους, εκτός από τη μητέρα του, βρίσκονται και οι δύο πρώην σύζυγοί του.

Το Ινστιτούτο Κρυογονικής έχει 866 μέλη από όλο τον κόσμο που ενδέχεται στο μέλλον, μετά τον θάνατό τους, να καταλήξουν στις δεξαμενές του. Στη λίστα με τα ονόματα που μου δείχνει ο Ζαουάκι υπάρχουν και 12 άτομα από Ελλάδα. Προέρχονται από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη, το Ιλιον και τον Πειραιά. Δύο έχουν δηλώσει το επάγγελμά τους: δικηγόρος και βιβλιοθηκάριος. Ο νεώτερος έλληνας πελάτης είναι γεννημένος το 1985, ο μεγαλύτερος το 1977. Κανένας τους δεν θέλησε να δώσει συνέντευξη. Τα ισόβια μέλη πρέπει να καταβάλουν στο Ινστιτούτο μία μόνο εισφορά 1.250 δολαρίων και μπορούν να καταψυχτούν με 28.000 δολάρια. Τα ετήσια μέλη πληρώνουν κάθε χρόνο εισφορά 120 δολαρίων. Το κόστος κατάψυξής τους φτάνει τα 35.000 δολάρια. Το Ινστιτούτο χρηματοδοτεί τη μελλοντική συντήρηση των σορών από επενδύσεις του. Τι μπορεί να συμβεί όμως αν στερεύσουν τα έσοδα; «Αυτό είναι απίθανο», λέει ο Ετινγκερ. «Οι επενδύσεις μας είναι ασφαλείς. Βέβαια ατυχήματα και οικονομικές καταστροφές μπορεί να συμβούν. Δεν μπορείς να προβλέψεις τα πάντα...»

Εφημερίδα Τα Νέα, 8 Ιουλίου 2010

Άνθρωπος ζηλωτής..

Άνθρωπος ζηλωτής ουδέποτε φθάνει την ειρήνην της διανοίας, ο δε αλλότριος της ειρήνης, αλλότριος εστί της χαράς…
Εάν δε τους ασθενείς επιθυμείς θεραπεύσαι, γνώθι ότι οι άρρωστοι επιμελείας χρήζουσι μάλλον ή του επιτιμίου. Πάλιν επειδάν άλλοις συ ου βοηθής, σεαυτόν εις μεγάλην νόσον εμβάλλεις οδυνηρώς…
Αρχή σοφίας Θεού επιείκεια και πραότης, ήτις εκ μεγάλης ψυχής γίνεται και βαστάζει τάς ασθενείας των ανθρώπων. «Ημείς», γαρ φησίν, «οι δυνατοί τα ασθενήματα των αδυνάτων βαστάζετε», και τον πταίοντα «διορθώσασθε εν πνεύματι πραότητος»…
Ευφραίνου μετά των ευφραινομένων, και κλαίε μετά των κλαιόντων. Τούτο γαρ εστί το σημείον της καθαρότητος. Μετά των αρρώστων αρρώστησον, μετά των αμαρτωλών πένθησον, μετά των μετανοούντων χάρηθι...
Φίλος γενού πάσιν ανθρώποις, και μόνος γενού εν τη διανοία σου. Κοινωνός γενού τοις παθήμασι των πάντων, και τω σώματι σου μακράν γενού εκ πάντων. Μη ελέγχε τίνα, μηδέ ονείδιζε, μηδέ τους λίαν κακούς εν τη πολιτεία αυτών….
Γίνωσκε, ω αδελφέ, ότι δια τούτο χρη ημάς είναι εσωθεν της θύρας του κελλίου, ίνα μη γινώσκωμεν τα πράγματα των ανθρώπων τα κακά, και τότε θεωρούμεν πάντας αγίους και καλούς εν τη αγνεία της διανοίας ημών. Εάν δε γενώμεθα ελέγχοντες και παιδεύοντες, και κρίνοντες και εξετάζοντες, και εκδικούντες και μεμψίμοιροι, τι λοιπόν διαφέρει το κάθισμα ημών του καθίσματος των πόλεων; Και τι εστί χείρον του καθίσματος της ερημου, εάν μη ταύτα εάσωμεν;
Εάν ούχ ησυχάζης τη καρδία, ησύχασον καν τη γλώσση…

Και εάν ου δύνη ευτάκτους τους λογισμούς σου διαθείναι, καν τάς αισθήσεις σου ευτάκτους ποίησον. Και εάν ουκ η μόνος εν τη διανοία σου, καν μόνος γενού τω σώματι σου. Και εάν ου δύνη εργάσασθαι τω σώματι σου, λυπήθητι καν κατά διάνοιαν. Και εάν ου δύνη ιστάμενος αγρυπνησαι, αγρύπνησον καθεζόμενος επί της κλίνης σου, ή και κείμενος. Και εάν ου δύνη διπλάς νηστεύσαι, καν νήστευσον έως εσπέρας. Και εάν ου δύνη έως εσπέρας, καν φύλαξον του μη χορτασθήναι. Ει ουκ ει άγιος εν τη καρδία σου, καν γενού αγνός τω σώματι σου. Εάν ου πενθής εν τη καρδία σου, καν ένδυσαι πένθος εν τω προσώπω σου. Εάν ου δύνη ελεήσαι, λάλει ως αμαρτωλός. Ουκ ει ειρηνοποιός, μη γίνου φιλοτάραχος...

Ο υιός του Θεού σταυρόν υπέμεινεν. Οι ούν αμαρτωλοί θαρσώμεν εν τη μετανοία…


Ισαάκ Σύρου, Λόγος ΝΗ': Περί της βλάβης του ζήλου του μωρού

Διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς μου..

Seaweed from Tell No One on Vimeo.

Καί καθαιρέτας τής πλάνης..

Τή ΚΘ' τού αυτού μηνός, Μνήμη τών Αγίων ενδόξων καί πανευφήμων Αποστόλων καί πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καί Παύλου.

Εξαποστειλάριον

Γυναίκες ακουτίσθητε Τών Αποστόλων άπαντες, τήν κορυφήν υμνήσωμεν, Πέτρον καί Παύλον τούς θείους, τής οικουμένης φωστήρας, τούς κήρυκας τής πίστεως, τάς θεολόγους σάλπιγγας, δογμάτων τούς εκφάντορας, τής Εκκλησίας τούς στύλους, καί καθαιρέτας τής πλάνης।

Μηναίο μηνός Ιουνίου

Το νησί..

Η Σπιναλόγκα είναι ένα μικρό νησάκι το οποίο κλείνει από τα βόρεια τον κόλπο της Ελούντας στην Επαρχία Μεραμπέλλου του νομού Λασιθίου Κρήτης. Το αρχαίο του όνομα ήταν Καλυδών αλλά μετά την κατάληψη του από τους Ενετούς ονομάσθηκε Σπιναλόγκα. Οχυρώθηκε άριστα ... τόσο από κατασκευαστικής και αρχιτεκτονικής άποψης όσο και από απόψεως αισθητικής του όλου τοπίου...
Με την οχύρωση του νησιού αυτού οι Ενετοί ήθελαν αφενός να διαφυλάξουν στον κόλπο της Ελούντας τα πλοία τους από τους πειρατές και από τον τουρκικό στόλο...
Το 1905 χρησιμοποιήθηκε ως Λεπροκομείο όπου οδηγήθηκαν όλοι οι λεπροί της Κρήτης... Κατά την περίοδο της Ιταλογερμανικής κατοχής οι κατακτητές δεν τολμούσαν να αφήσουν ελεύθερους τους λεπρούς και ήταν αναγκασμένοι να τους τροφοδοτούν οι ίδιοι...
Τελικά το 1957 έκλεισε ιαθέντων των λεπρών με την ανακάλυψη των αντιβιοτικών φαρμάκων.

Το ομώνυμο βιβλίο της Hislop Victoria κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα. Ως τηλεοπτική σειρά θα προβληθεί την προσεχή περίοδο από το Mega Channel.