Αχ! Πατρίδα μου γλυκιά, του Γ.Μπέζου

Έχουμε όλοι μας προσέξει -φαντάζομαι- ότι η λέξη «πατρίδα» σημαίνει για τους νεώτερους αλλά και για πολλούς γεροντοεφήβους, οπισθοδρόμηση, συντηρητισμό, χούντα, εμβατήρια, σχολικές γιορτές κλπ κλπ.

Αυτό συμβαίνει διότι -κατά τη γνώμη μου- υπάρχει άρνηση να καταπιαστούμε με την έρευνα του τί εννοεί η λέξη. Στο γενικότερο πλαίσιο, λοιπόν, της ραθυμίας και της δήθεν προοδευτικότητας που μαστίζουν τη χώρα μας, πετάμε εύκολα στον σκουπιδοτενεκέ ό,τι αγνοούμε και κυρίως ό,τι μας φοβίζει.

Φυσικά με την πρώτη δυσκολία το βρίσκουμε πάλι μπροστά μας… Πατρίδα δεν είναι τα γεωγραφικά μας σύνορα. Είναι ο τρόπος που ζούμε, που σκεπτόμαστε, που αισθανόμαστε, που χαιρόμαστε για πράγματα της καθημερινότητας, είναι η γλώσσα που χρησιμοποιούμε και που μας δένει σαν παλαμάρι με το παρελθόν και τον υπόλοιπο κόσμο, είναι η πίστη που συνομολογούμε και που αφορά στον καθένα ξεχωριστά, είναι ο τρόπος που θρηνούμε τους νεκρούς μας, είναι οι ματιές μας που ακουμπούν μεταξύ τους με έναν ιδιαίτερο τρόπο.

Είναι όλη η ιστορία του τόπου μας που επιδεικτικά αγνοούμε. Είναι το κλίμα. Είναι ο αέρας που αναπνέουμε. Υπερασπίζομαι ή έστω αγαπώ την πατρίδα μου δεν σημαίνει ότι κάνω αγγαρεία για το κράτος. Το κράτος είναι απρόσωπο. Ο πολίτης έχει (είναι πρόσωπο) και υποχρεούται να μάχεται για τον τόπο του και για τον τρόπο που επέλεξε να ζει. Οι έλληνες βλέπουν την Ελλάδα ως «φιλέλληνες» έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης. Είχε επικίνδυνα δίκιο.

Θυμίζω ότι ο μέγας Αισχύλος στον τάφο του δεν ζήτησε να γράψουν ότι ήταν ο δημιουργός της Ορέστειας. Ζήτησε να γράψουν ότι πολέμησε στη μάχη του Μαραθώνα. Μια μάχη που  γιορτάσαμε με θόρυβο, αγνοώντας φυσικά την σημασία της.

Πηγή

Τώρα εις το νέον έτος..

Εις την δόξα! Εις την δόξα! Εις την δόξα του Θεού, της Αγια-Τριάδος, της Θεοτόκος, του Α-Γιάννη του Βαφτιστή κ πάντα των Αγίων, κ του Αγίου Βασιλείου: να πρεσβέψει εις την ΠαντοδυναμίανΤου κ εις την ΒασιλείανΤου να μας λευτερώσει τώρα εις το νέον έτος, να μας λευτερώσει απο την κακίαμας, απο την ιδιοτέλειάμας κ απο τα πάθημας, κ απο την επιβουλίαν των ξένων! 


Με αυτά τα λόγια, Πρωτοχρονιά του 1851, ξεκινά την ιστόρηση του βιβλίου του "Οράματα και Θάματα" ο Στρατηγός Μακρυγιάννης. 
Καλή Χρονιά..

Έφυγε ο ποιητής του φακού και του λόγου..

Πανταχού παρών με τον φακό του, ακόμα και σε πολύ κρίσιμες στιγμές του τόπου, ο Κώστας Μπαλάφας απαθανάτιζε τον μόχθο και τον αγώνα επιβίωσης του Ελληνα στην ύπαιθρο με πάθος και ποιητική διάθεση. Την Κυριακή ο σημαντικός έλληνας φωτογράφος έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω του μια σημαντική παρακαταθήκη.

Η πρώτη επαφή του με τη φωτογραφία και τη φωτογραφική μηχανή, όπως διηγείται ο ίδιος πάντα, ήταν στα δεκατρία του χρόνια. Είχαν έρθει κάτι συγγενείς του αφεντικού από την Αμερική και αυτός, για να τους ευχαριστήσει, τους πήγε στην Πάρνηθα. Μαζί τους οι ξένοι είχαν μια μικρή φωτογραφική μηχανή Μπράουν της Κόντακ. Κάποιος έπρεπε να κρατάει τη μηχανή για να τραβήξει τις οικογενειακές τους φωτογραφίες και έτσι ο μαγαζάτορας πήρε και τον νεαρό υπάλληλο του μαζί... «Οταν κατάλαβα ότι αυτό το μηχάνημα που κρατούσα στα χέρια μου μπορεί να αποτυπώσει σε εικόνα επάνω σε χαρτί ό,τι έχω ζωντανό μπροστά μου, μαγεύτηκα...» είχε πει ο ίδιος.

Το 2008 δώρισε το φωτογραφικό αρχείο του στο Μουσείο Μπενάκη χωρίς ανταλλάγματα, παρά μόνο με μία παράκληση: «Να το προσέχουν» – 15.000 ασπρόμαυρα αρνητικά από το 1939 ως το 2000 αλλά και 60 ταινίες μικρού μήκους έτοιμες για ψηφιακή επεξεργασία, προκειμένου να διασωθούν η καθημερινότητα, τα ήθη και τα έθιμα της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας.

Αυτός ο ποιητής του φακού και του λόγου είχε πει όταν αποχαιρέτισε το αρχείο του:  «Δεν είναι ένα αρχαίο κομμάτι. Είναι η ίδια η ζωή μου. Και το 'δωσα με μία συμφωνία, να το προσέξουν. Γιατί δεν είναι φωτογραφίες της τύχης, είναι φωτογραφίες που στιγμάτισαν τον νου και την καρδιά. Και μετά πέρασαν στο χαρτί».

Αυτό που κάνει μια φωτογραφία σπουδαία, είχε πει, είναι το να φωτογραφίζεις αυτά που δεν φαίνονται: «Η φωτογραφία είναι μια δύσκολη τέχνη επειδή είναι εύκολη».

Το Βήμα

H αγανάκτηση, Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου

Η αγανάκτηση καθημερινά φουντώνει, δεν παύει, δεν μαζεύεται πια. Ο θυμός δεν παύει. Η υπομονή εξαντλήθηκε. Δεν υπάρχει πλέον ανοχή. Δεν μπορεί άλλο να τα καταπίνει όλα. Απηύδησε και απόκαμε ο κόσμος από τα παχιά λόγια, τις πολλές υποσχέσεις, τα καμώματα των πολιτικών. Κουράστηκε, βαρέθηκε, πόνεσε, απογοητεύτηκε και απόκαμε. Μπούχτισε, σιχάθηκε, δυσφόρησε, δυσανασχέτησε και κατέβηκε στους δρόμους. Άφησε την πολυθρόνα και την τηλεόραση. Κάτι είναι κι αυτό. Αδημονεί, λαχταρά, καίγεται η καρδιά του να δει μιαν άσπρη μέρα. Δεν τον χωρά ο τόπος του. Δεν βλέπει την ώρα για μια ουσιαστική αλλαγή. Κάθεται στα κάρβουνα, τον κυνηγούν δαίμονες, σκέφτεται το μέλλον των παιδιών του, το κατάντημα της αγαπημένης του πατρίδας. Κάθεται ο νεοέλληνας σε αναμμένα κάρβουνα, σε καρφιά, τρώει τα νύχια του, παίρνει ψυχοφάρμακα. Εξαντλήθηκε το κουράγιο. Τα περιθώρια στένεψαν πολύ. Βαρέθηκαν απεριόριστα. Δεν αντέχουν άλλο. Δεν πάει άλλο πια. Κάτι σημαντικό πρέπει γρήγορα να γίνει.

Η βία δεν είναι ό,τι το καλύτερο. Ειρηνικά, προσεκτικά, με γνώση, φιλότιμο, μεράκι, ενδιαφέρον έμπνευση, μελέτη και μόχθο, θα πρέπει η Ελλάδα να οδηγηθεί σε αναγέννηση. Να μάθουμε να ζούμε και με πιο λίγα. Να διαβάσουμε το ευαγγέλιο της εγκράτειας. Να γίνουμε τις δύσκολες αυτές ώρες πιο φιλάνθρωποι. Να ακούμε και τον άλλο. Να μην καπελωθεί η διαμαρτυρία από κανέναν. Να μη πέσει η αγανάκτηση στο κενό. Να γίνει εφευρετική, δημιουργική και αποτελεσματική.Περάσαμε και άλλες μεγάλες μπόρες και δεν χαθήκαμε. Έχουμε δώσει εξετάσεις υπομονής και ανδρείας και κερδίσαμε. Ας μην αποκάμουμε και το βάλουμε εύκολα κάτω. Η ελληνική μεγαλοψυχία και η ελληνική φερεπονία θα φέρει πλούσια και πολύτιμα δώρα για τη δόλια πατρίδα μας, που την εξαπάτησαν μερικοί και θα πρέπει να λογοδοτήσουν. Ό,τι έγινε έγινε. Ο Θεός είναι μεγάλος. Δυστυχώς, μια ώρα κατάλληλη η Εκκλησία σιωπά. Δίχως να φλυαρεί, θα μπορούσε να καταθέσει λόγο υπεύθυνο, καίριο, σημαντικό και παρήγορο. Η αγανάκτηση πάντως, πιστεύουμε και ελπίζουμε, κάτι καλό θα φέρει στον ταλαίπωρο τόπο μας. Μακάρι, άμποτε, είθε...

Εφημερίδα Μακεδονία 26/06/2011

Να ΄χω έναν τάφο να πηγαίνω...

Δεν είναι πόλεμος αυτό που μας βρήκε κύριε Ταξίαρχε, ντροπή είναι..Έλληνες να τουφεκάνε Έλληνες;Θέλω να τον κηδέψω στο χωριό, τον περιμένει όλο το χωριό.Δεν γυρίζω μονάχος.Το σπίτι μου καμμένο, να ΄χω έναν τάφο να πηγαίνω...

Τώρα είναι αργά, του Γιάννη Τριάντη

Η ανάφλεξη στο κέντρο της Αθήνας προϊδεάζει για έναν αιματηρό πόλεμο. Το επόμενο υποψήφιο θύμα δεν θα προσπαθήσει να αμυνθεί, όπως ο 44χρονος που μαχαιρώθηκε έξω από το σπίτι του. Θα τραβήξει πιστόλι.

Αδιαφορώντας πλήρως αν έχει απέναντί του μικροκλέφτες, τρελαμένα «τζάνκια» ή συμμορίες οποιασδήποτε εθνικότητας... Τώρα είναι αργά για θρήνους και κλαυθμηρισμούς. Οταν οι φτωχογειτονιές του κέντρου κατακλύστηκαν βιαίως από εγκλωβισμένους μετανάστες εν απογνώσει, και τα ποικίλα αγριόχορτα -οι εκδοχές της ημέτερης και ξένης εγκληματικότητας- καθήλωναν και έπνιγαν τους παλιούς κατοίκους, Ελληνες και μετανάστες πρώτης γενιάς, η πολιτεία βύζαινε το δάχτυλό της. Και ένα μεγάλο μέρος των προοδευτικών (κομμάτων, οργανώσεων κ.ά.) έδειχνε μονομερώς το κήδος και την ευαισθησία του, περιφρονώντας σχεδόν προκλητικά την αγωνία, τις εκκλήσεις και τις διαμαρτυρίες των κατοίκων της περιοχής. Φευ, το κενό που δημιουργήθηκε το κάλυψε συν τω χρόνω η φαιά «Χρυσή Αυγή»... Αλλά και πάλι -όταν η κατάσταση στον Αγιο Παντελεήμονα έφτασε στο απροχώρητο, και οι εκλογές έδειξαν ανατριχιαστικά προς τα πού πάνε τα πράγματα -η εν λόγω χορεία των προοδευτικών αγρόν ηγόραζε. Νόμιζε ότι αρκούν οι καταγγελίες εναντίον των φαιών ομάδων που λυμαίνονται την περιοχή, καθώς και οι εκκλήσεις στα δημοκρατικά αντανακλαστικά των κατοίκων, να κατανοήσουν τις βαθύτερες αιτίες της μετανάστευσης. Οι κάτοικοι ασφυκτιούσαν, πνίγονταν, πέθαιναν, και οι «καλές προθέσεις» έπαιζαν το άηχο βιολί τους... Εστω και τώρα, η ένοχη και αβέλτερη πολιτεία, ας αναχαιτίσει τουλάχιστον τις εγκληματικές ορδές που «πήραν το νόμο στα χέρια τους», δέρνοντας, τρομοκρατώντας και σκοτώνοντας μετανάστες. Εστω αυτό. Διότι το γενικό πρόβλημα -του κέντρου και της μετανάστευσης- είναι αργά για να λυθεί...

Ελευθεροτυπία 13/05/2011

Επί τα πηγάς...

Κάτι άλλαξε τις τελευταίες δεκαετίες. Η αθλιοποίηση της ζωής δεν περιορίζεται στον εαυτό μας, επεκτείνεται στο παρελθόν, επιχειρείται μία υπομείωση, ένα κατέβασμα του χθες για να μη φαίνεται το δικό μας νανικό ανάστημα... Κτίζουμε όχι κάτι δικό μας αλλά γκρεμίζουμε ότι έκτισαν με θυσίες και αίματα οι πρόγονοί μας.

Διερωτώνται πολλοί συμπολίτες μας γιατί τέτοιο μένος κατά του 21, γιατί τέτοια μανία κατά των ηρώων και των μαρτύρων του. Είναι απλό: Το 1821 παραμένει το μεγάλο σχολείο του απροσκύνητου ήθους...

Σήμερα κάποιοι δρουν συστηματικά όχι για να προβάλλουν άλλα για να προσβάλλουν το '21. Επιδίδονται μετά μανίας όχι στο να επιδείξουν - κάτι που άλλωστε θα ήταν θεμιτό- τις μαύρες κηλίδες που είχε η Επανάσταση, όπως κάθε Επανάσταση, αλλά να τις μεγεθύνουν, να τις μεγαλοποιήσουν και με τον ύπουλο αυτό τρόπο να συγκαλύψουν την λαμπρότητά της...

Απόσπασμα ομιλίας του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου στην Σχολή Σχολή Εθνικής Αμύνης.

Πηγή

Ιστοριογραφία -έστω και αναθεωρητική- με κριτήριο τις ιδεολογικές και πολιτικές αφετηρίες των φορέων της ή με γνώμονα την αναζήτηση της αλήθειας -επώδυνης ενίοτε- και κυρίως με βάση τις πηγές? 

Κι επειδή "εάν ημείς σιωπήσομεν, οι λίθοι κεκράξονται", ο πρώτος και ο τελευταίος λόγος πρέπει να ανήκει στις πηγές.

Επί τας πηγάς λοιπόν μέσα από την αξιέπαινη πρωτοβουλία του Αντίβαρου. 

Ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος του Γιώργου Μιλτ. Σαλεμή

Ο Κώστας Ζουράρις, πριν από χρόνια, έκανε την εξής σημαντική ανακοίνωση: «Ο πρώτος πολιτικός επιστήμονας της Ευρώπης ήταν ο... Προκρούστης». Έκτοτε οι έρευνες τον δικαίωσαν πλήρως! Λέγεται δε ότι οι τελευταίες λέξεις του Προκρούστη, καθώς τον αποτελείωνε ο Θησέας, ήταν: « Eurostat», «έλλειμμα», «εξωτερικό χρέος», «sprent»... Κι όχι μόνο αυτό. Οι έρευνες επιβεβαίωσαν επίσης ότι ο πρώτος φιλόσοφος κι ιστορικός της Ευρώπης ήταν ο Σίνης ο Πιτυοκάμπτης. Ναι, εκείνος που λύγιζε τα δύο πεύκα, έδενε το κάθε πόδι σε ένα πεύκο και μετά τα ελευθέρωνε για να σχιστεί ο άνθρωπος στα δύο. Λέγεται ότι αυτός, ο Σίνης, εισήγαγε τον δυισμό στη σκέψη. Ο άλλος, ο Σκείρων, ήταν πρόγονος των οικολόγων. Η WWF – λέει - η Natura, η Green Peace, ήταν δικές του ιδέες αλλά δεν πρόκαμε να τις υλοποιήσει. Εκείνος, αφού έβαζε τους ανθρώπους να πλύνουν τα πόδια τους, τους έριχνε στη θάλασσα για να τους φάει η τεράστια χελώνα! Ο Περιφήτης ο Κορινήτης δεν ήταν προφήτης. Ήταν ο πρώτος της μεγάλης των δημοσιογράφων σχολής. Εκείνος σκότωνε τους ανθρώπους με τις κορίνες, με τα ρόπαλα! Μια στο κεφάλι και πάρ’ τον κάτω. Όπως ακριβώς τους σκοτώνει σήμερα η τηλεοπτική βλακεία. Αν όμως η Ελλάδα απέφυγε, τότε χάρη στον Θησέα, τις συνέπειες της δράσης εκείνης της συμμορίας που ενέδρευε στη Κακιά Σκάλα, δεν μπορεί να αποφύγει σήμερα τις συνέπειες της δράσης των «απογόνων» της συμμορίας αυτής. Κάθε μέρα που περνάει κατεβαίνει κι ένα σκαλοπάτι στου... Κακού τη Σκάλα. Οι ενεδρεύουσες, στις χρηματαγορές του κόσμου, νορδικές συμμορίες έχουν φέρει τη δυστυχία στις γειτονιές του κόσμου και της Ελλάδας. Κάποτε ρώτησαν τον Αϊνστάιν «με τί είδους όπλα θα διεξαχθεί ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος». Εκείνος είπε ότι δεν ξέρει για τον Γ΄Π. Π αλλά ξέρει ότι «ο Δ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος θα γίνει με ξύλα και με πέτρες». Τώρα πια εμείς ξέρουμε! Ο Γ΄ Π. Π διεξάγεται με ομόλογα, μετοχές, πετρελαϊκές τιμές...στην τελευταία δε φάση του θα χρησιμοποιηθεί - ήδη παίρνει θέση στο θέατρο του πολέμου – το υπερόπλο των τροφίμων!

Πηγή: Αντίφωνο

Τιμής ένεκεν, του Γιάννη Σιδέρη

Η ιστορική φωτογραφία της Μαρίας Παντίσκα Μίχα που έκανε το γύρο του κόσμου μέσα από το αμερικανικό περιοδiκό Life

Την πρώτη μέρα που πήγα στο Δημοτικό σχολείο, τότε δεν υπήρχαν νηπιαγωγεία, ξαφνιάστηκα με τα πολύχρωμα ρούχα που φορούσε η δασκάλα. Ήταν κάτι αλλόκοτο, εξωπραγματικό, κάτι μεταξύ καρνάβαλου και ξωτικού, δεν μπορούσε να συμβαίνει. Αφού οι γυναίκες φοράνε μαύρα - πρέπει να φοράνε μαύρα - δεν μπορεί η κυρία να έχει τέτοιο χαρούμενο φουστάνι, κόκκινο με άσπρα πουά –τότε δεν ξέραμε τη λέξη. Ανέτρεπε τη φυσική τάξη πραγμάτων στην εμφάνιση των γυναικών. Αφού οι γυναίκες πρέπει πάντα να φοράνε μαύρα!

Λίγο αργότερα κατάλαβα. Η φυσική τάξη στην εμφάνιση των γυναικών ήταν να φοράνε όμορφα χρώματα, φανταχτερά, απλώς οι γυναίκες στο χωριό μου, έπρεπε να φοράνε μαύρα…

Κάθε γυναίκα και ένα σπίτι, κάθε σπίτι και ένας, δυο, τρεις, τέσσερις σκοτωμένοι, ένας, δύο, τρεις, τέσσερις σφαγμένοι. Και αν δεν είχε το ίδιο το σπίτι, είχε αυτό του μπάρμπα, του ξάδερφου, του γείτονα - το δικό μου, του πατέρα μου δηλαδή, είχε την μάνα του, την αδερφή του και το αβάπτιστο κοριτσάκι της, που το διαπέρασαν με λόγχη όπως το κρατούσε η μάνα του στην αγκαλιά της…

Ήταν μια ζεστή μέρα στις 10 Ιούνη του ΄44, όταν τα Ες Ες, ξεχύθηκαν με λύσσα στο Δίστομο, σφάζοντας ό,τι έβλεπαν μπροστά τους να κινείται, γάτες σκυλιά, ανθρώπους... Ευτυχώς, όσο ήταν «ευτυχώς», ήταν μέρες θερισμού, οι χωριανοί βρίσκονταν στα σταροχώραφα και έτσι αποφεύχθηκε να γίνει αγριότερο το φονικό, όσο μπορούσε να γίνει αγριότερο.

218 γυναίκες, γέροι, παιδιά και λίγοι άντρες, πέρασαν από λεπίδι μέσα σε ένα απόγευμα. Τον παπά του χωριού τον αποκεφάλισαν, βρέφη εκτελέστηκαν, παιδάκια ορφάνεψαν, γυναίκες βιάστηκαν πριν θανατωθούν. Το σούρουπο οι γερμανοί κουράστηκαν να σφάζουν, φοβήθηκαν μήπως τους βρει η νύχτα έκθετους σε καμιά επίθεση των ανταρτών και ξεκουμπίστηκαν. Επιστρέφοντας στη βάση τους στη Λιβαδειά, εξακολουθούσαν να σκοτώνουν όποιον άμαχο συναπαντούσαν στο δρόμο τους – αθώους χωριάτες που γύριζαν από το μεροδούλι στα χωράφια.

Η νύχτα βρήκε τα πτώματα στα χωμάτινα σοκάκια του χωριού, ματωμένα, ξεκοιλιασμένα, έρημα, μοναχικά. Δίπλα τους όσα σκυλιά γλύτωσαν τις σφαίρες, έμειναν να αλυχτούν πονεμένα και να φρουρούν τους σκοτωμένους. Οι ζωντανοί αλλόφρονες, πονεμένοι και διχόγνωμοι: να θάψουν τους δικούς τους, όπως απαιτεί ο προαιώνιος σεβασμός προς τους νεκρούς, έστω και αν δεν προλάβαιναν να τους μοιρολογήσουν, ή να τους αφήσουν έρημους στους δρόμους και να σκορπιστούν στα γύρω σπήλαια και τα μαντριά μπας και γυρίσουν τα Ες Ες και τους αφανίσουν όλους;

Πηγή : protagon

Σε λίγες μέρες αναμένεται να εκδικαστεί η γερμανική προσφυγή στο δικαστήριο της Χάγης, προκειμένου να ακυρωθεί απόφαση ιταλικού δικαστηρίου, το οποίο δικαίωνε τους κατοίκους του Διστόμου, ορίζοντας πως η Γερμανία πρέπει να πληρώσει αποζημιώσεις. H νομική ανακίνηση του θέματος δεν στοχεύει απλά και μόνο στην οικονομική αποζημίωση των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου. Διεκδικεί την έμπρακτη αναγνώριση ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου και αποτελεί τον ελάχιστο φόρο τιμής στις 218 ψυχές που για 67 χρόνια αναμένουν την ανάπαυση...

Δείτε επίσης

Ζωή επί πιστώσει, της Τασουλας Καραϊσκάκη

Από τη μια η ζωή, ή μάλλον οι στοιχειώδεις όροι για μια ζωή όπως την είχαμε συνηθίσει και από την άλλη τα διογκούμενα χρέη. Η αγωνία για την κατάρρευση της κοινωνικής μας εικόνας, και τα απανωτά δανεικά. Και κανένα φως στο τούνελ του χρόνου. Οδυνηρή ταλάντευση στο εκκρεμές των αντοχών μεταξύ ψυχικής καταβαράθρωσης και ελπίδας. Και η καθημερινότητα να σπρώχνει διαρκώς προς τα εμπρός...

...Και μολονότι οι στρόφιγγες των τραπεζών έχουν κλείσει και τα δάνεια χορηγούνται δύσκολα, η τάση δανεισμού παραμένει ισχυρή.

Οι χρεωμένοι Ελληνες μοιάζουν να μην μπορούν να μειώσουν δραστικά τον ρυθμό συσσώρευσης των χρεών τους. Είναι η άρνηση να υποχωρήσουν στη φτώχεια, να δεχθούν ότι δεν μπορούν να ζήσουν μια μέση καταναλωτική ζωή, ότι πρέπει να βγάλουν από το πρόγραμμα το κάλεσμα φίλων, την έξοδο για σινεμά, τα ιδιαίτερα του παιδιού.

Είναι η κεκτημένη συνήθεια της ζωής επί πιστώσει, της διά του δανεισμού ικανοποίησης των αναγκών. Τα παλιά χρόνια προηγούνταν η αποταμίευση, οι περικοπές από αλλού, η θυσία ορισμένων απολαύσεων για την πραγματοποίηση ενός ονείρου. Με τις κάρτες και τα δάνεια, τα πράγματα αντιστράφηκαν - απόλαυσε τώρα, πλήρωσε μετά. Τα δάνεια παρέχουν την ελευθερία διαχείρισης της ικανοποίησης.

Αλλά είναι και κάτι άλλο, πιο βαθύ. Εκείνο που βιώνει σήμερα κανείς δεν είναι η ενεργός παρουσία της ομάδας, ένα ζωντανό κοινωνικό σώμα, αλλά ένα σώμα καμωμένο από σημεία, αναφορές, διακριτικά των καταναλωτικών τάσεων και συρμών. Ο μέσος καταναλωτής οφείλει να διαθέτει ένα σύνολο αντικειμένων για να εξασφαλίσει τον τίτλο του πολίτη, το πιστοποιητικό πολιτιστικής υπηκοότητας. Είναι τόσο ισχυρή αυτή η τάση, που υπερκαλύπτει ως ένα βαθμό την αίσθηση κινδύνου της υπερχρέωσης. Μέσα από το δανεισμό για τη διατήρηση του κοινωνικού προφίλ διασφαλίζει ο καταναλωτής την κοινωνική του ενσωμάτωση. Ο μέσος Ελληνας δέχεται αδιάκοπα προκλήσεις, ερωτάται και καλείται να απαντήσει. Συχνά αγοράζει όχι για να ικανοποιήσει μια επείγουσα ανάγκη, αλλά για να απαντήσει σε μια ερώτηση που τον εμπλέκει στο συλλογικό τελετουργικό της διαβίωσης. Η επιλογή του αντικειμένου είναι μια δήλωση προτίμησης που του προσφέρει την κοινωνική του ταυτότητα. Αγοράζει άρα υπάρχει. Εχει λόγο γιατί έχει χρήμα. Δανεικό έστω. Επισφαλές, ακριβοπληρωμένο, κατευθυντήριο.

Η Καθημερινή, 4/12/2010

Το συμπέρασμα...

Η Ψήφος, του Στάθη

...η δημοκρατία είναι κι αυτή παιδί τού των πάντων πατρός πολέμου -γεννήθηκε όταν οι γεωργοί συμπαρατάχθηκαν στη φάλαγγα με τους γαιοκτήμονες και, μετέχοντας στους ίδιους κινδύνους, απαίτησαν λόγο στη λήψη των αποφάσεων, δηλαδή πολιτικά δικαιώματα.

Με έναν τρόπο ο οπλίτης γέννησε τον πολίτη, με το όπλον (την ασπίδα) και τον λόγο στην Αθήνα, με «το σπαθί και το άροτρον» στη Ρώμη -περίπου την ίδια αρχαϊκή εποχή.

Στην αρχή η δημοκρατία υπήρξε «δρακόντεια» κι ύστερα τιμοκρατική- κι έχω την εντύπωση ότι έκτοτε τιμοκρατική παραμένει. Στην κλασσική Αθήνα, για τα περίπου 50 χρόνια που διήρκεσε η δημοκρατία στη χρυσή της εκδοχή, υπήρξε άμεση μόνον ως προς τους ελεύθερους πολίτες κι επί μισθώ ψηφοφόρους, αυστηρή «ισλαμικώ τω τρόπω» με την εφαρμογή των νόμων, οι οποίοι συχνά δεν ήταν παρά ένα όπλο των πλουσίων εναντίον των φτωχών ή των φτωχών εναντίον των πλουσίων, αναλόγως των ταλαντώσεων που προκαλούσε στους πολιτικούς συσχετισμούς η ταξική πάλη. Αλλοτε ο δήμος εθεωρείτο σοφός κι άλλοτε όχλος, αναλόγως του ποιος είχε το πάνω χέρι (πριν να του πάρουν το κεφάλι).

Η ισηγορία και η ισονομία, αλλά ποτέ η ισότητα (ή η αδελφοσύνη), χαρακτήρισαν την Αθηναϊκή Δημοκρατία, μια κοινωνία πατριαρχική και φυλετική στο εσωτερικό της, ιμπεριαλιστική στην εξωτερική της πολιτική, που σε ορισμένους τομείς υπήρξε κατώτερη απ' τη στρατιωτική δημοκρατία της Σπάρτης (όπως στην αγωγή ή την υπεράσπιση της κοινής ελευθερίας) και που εν τέλει διαλύθηκε απ' τη στρατιωτική ολιγαρχία της Μακεδονίας.

Αφήνοντας όμως πίσω της μια ακατάλυτη κληρονομιά στους αιώνες: την ψήφο.

Και: την ελευθερία του λόγου.

Ακόμα και στην πιο αριστοκρατική και ολιγαρχική εκδοχή της δημοκρατίας, στην προαυτοκρατορική Ρώμη, η ψήφος, ακόμα και μετρημένη σε εκατονταρχίες (100 πολίτες = μία ψήφος) ήταν απαραίτητη για να δείξει ο λαός ποιος (απ' τους αριστοκράτες συνήθως) ήθελε να τον κυβερνήσει.

Από τότε η ψήφος έχει περίπου την ίδια έννοια που έχει και σήμερα: ο λαός δεν ψηφίζει για να αυτοκυβερνηθεί, αλλά για να επιλέξει (και να εκλέξει) ποίος, ποιοι θα τον κυβερνήσουν(...)

Ομως η δύναμη του λαού ακόμα και με τις αυταπάτες του είναι τόσον τρομερή που η αυτοκρατορική Ρώμη απέφυγε να απεκδυθεί, ώσπου έσβησε στη Δύση, τη δημοκρατική της επίφαση.

Ακόμα και στο Βυζάντιο ο απόηχος της απόμακρης δημοκρατικής παράδοσης αποτυπώνεται στη νομιμότητα της «βασιλείου τάξεως», του Συντάγματος, εφ' όσον ασκείται υπέρ του λαού (με τη θέληση του Θεού) και στην «τυραννίδα», όταν στρέφεται εναντίον του. Μάλιστα η ανατροπή του «Τυράννου» εμπεριέχει δημοκρατική νομιμοποίηση, διότι αποκαθιστά το δίκαιο, παραμένει ένα «νόμιμο επαναστατικό» δικαίωμα του λαού (ή της αριστοκρατίας που το υφαρπάζει στο όνομά του).

Οπως και να 'χει, ο άνθρωπος-πολίτης, από τη στιγμή που για πρώτη φορά εψήφισε, γεύθηκε τον καρπό της γνώσης (και της επιλογής ανάμεσα στο καλό και το κακό έτσι όπως ο ίδιος το προσδιορίζει, είτε με την ελεύθερη βούλησή του είτε με την πελατειακή του σχέση). Κι έτσι κάνοντας άλματα μέσα στον χρόνο η δημοκρατία εμφανίζεται, εξαφανίζεται, επανεμφανίζεται μέσα σε μια ποικιλία εκδοχών, από την αριστοκρατική δημοκρατία της Φλωρεντίας, έως την κοινοβουλευτική τού Κρόμβελ κι από την επαναστατική αστική δημοκρατία που έδωσε στον κόσμο η Γαλλική Επανάσταση και έως τις λαϊκές δημοκρατίες που γεννήθηκαν μετά την Οκτωβριανή.

Σε όλες αυτές τις δημοκρατίες το κουμπί της Αλέξαινας (για να λειτουργήσουν) είναι η ψήφος, η ουσία τους (και η ανυπέρβλητη γοητεία του ατελούς αυτού πολιτεύματος) είναι η ελευθερία του λόγου και της διακίνησης των ιδεών, ενώ το πού πάνε σχετίζεται με την ταξική πάλη. Οι λαϊκές δημοκρατίες, για παράδειγμα, υποβαθμίζοντας ή καταργώντας την ελευθερία του λόγου, κατάργησαν κάθε μηχανισμό αυτοελέγχου και, παρ' ότι πρόσφεραν πολλά στους λαούς τους, εξαερώθηκαν(...)

Παρά ταύτα, και ίσως διά ταύτα, στη φάση που είμαστε, στη νηπιακή ακόμα και παιδαριώδη ηλικία της ανθρωπότητας, οι πολίτες εξακολουθούν να έχουν ένα όπλον (μιαν ασπίδα), την ψήφο τους. Κι έναν λόγο, τη λογική τους για να διαλέγουν (και να εκλέγουν) με ποιον θα συμπαρατάσσονται κάθε φορά. Με τον ίδιον εαυτόν λαό ή με τους λαοπλάνους;

Η δημοκρατία είναι θέμα ψήφου κι ελευθερίας. Δηλαδή ταξικής πάλης. Μπορεί να είναι η δημοκρατία των Δυνατών (με την έγκριση της ψήφου των πολλών) και μπορεί να γίνει η δύναμη (το κράτος) του λαού, ώσπου κάποια στιγμή αυτό το «γίνει» να φύγει απ' την ευκτική τού «γένοιτο» και να μπει σε ενεστώτα διαρκείας, να «γίνεται».

Καλό βόλι.

ΣΤΑΘΗΣ Σ. 5.ΧΙ.2010
Ελευθεροτυπία

Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι, χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμιν..

Είκοσι πέντε αιώνες μετά τη γέννησή της, και με αφορμή την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα, η μαρμάρινη Νίκη του Καλλίμαχου δεσπόζει πλέον στην αίθουσα των αρχαϊκών γλυπτών του Νέου Μουσείου Ακρόπολης...

Ο Καλλίμαχος, ένας από τους εννέα άρχοντες της Αθήνας, αρµόδιος για το στράτευµα, κλήθηκε παραµονή της μάχης μαζί με τους δέκα στρατηγούς της πόλης να αποφασίσει για το αν και πού πρέπει οι Αθηναίοι να αντιµετωπίσουν τους Πέρσες.

Οι πέντε στρατηγοί σκέφτηκαν πώς μια πόλη θα τα βάλει με μια αυτοκρατορία και προτιµούσαν να μην αντιδράσουν άµεσα, αλλά να περιµένουν να γεµίσει το φεγγάρι ώστε να έρθουν σε βοήθεια οι Σπαρτιάτες. Οι άλλοι τέσσερις τάχθηκαν µε τον ενθουσιώδη Μιλτιάδη. Η ισοψηφία δεν µπορούσε να οδηγήσει σε λύση. Ο Μιλτιάδης απευθύνεται στον Καλλίµαχο και του λέει: «Όλα κρέµονται από πάνω σου». Και ο Καλλίµαχος έριξε την ενδέκατη ψήφο υπέρ της αναµέτρησης στον Μαραθώνα.

«Ο άνθρωπος που είχε αµφισβητήσει τη σηµασία της µάχης ή πάντως τη σηµασία του χρόνου της µάχης πέθανε χωρίς καµιά αµφιβολία ότι ήταν σηµαντικό να δώσει τη ζωή του γι' αυτήν. Και εκεί βασίζεται η δύναµη της δηµοκρατίας: ότι µια επιλογή δηµοκρατική είναι πάντα πολύ πιο ισχυρή από µια επιλογή που γεννιέται από ένα αυταρχικό καθεστώς διότι άπαξ και παρθεί εκπροσωπεί όλους. Σήµερα λοιπόν δεν αποκαλύπτουµε ένα µνηµείο ενός ακόµη ηρωικού στρατηγού αλλά µιας δηµοκρατικής διαδικασίας, µιας δηµοκρατικής ψήφου που άλλαξε τον ρου της Ιστορίας» είπε κατά τα αποκαλυπτήρια της Νίκης ο υπουργός Πολιτισµού και Τουρισµού Παύλος Γερουλάνος.

Πηγή : http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231065089

Μοιρολόι...

Φορτηγό..

Ήλιος κόκκινος ζεστός
στάθηκε στην κάμαρά μου
Ξύπνησε όλη η πολιτεία
κάτω απ' τα παράθυρά μου

Ήλιε ήλιε αρχηγέ
δώσ' το σύνθημα εσύ
κι η χαρά ν' αναστηθεί
Το σκοτάδι θα πεθάνει
και θ' ανάψει η χαραυγή

Ήλιε ήλιε αρχηγέ,
Φορτηγό 1966

Φιλοσοφίες του απόλυτου κενού...

Τρία περιστατικά που συνέβησαν στο κέντρο της Αθήνας και είναι απ' αυτά που είτε παίρνουν μικρή, πρόσκαιρη, προβολή -το ένα- είτε δεν απασχολούν καθόλου την καθημερινή ειδησεογραφία - τα άλλα δύο.

Το πρώτο. Προ ημερών επισκέφθηκε ένας πολίτης, σχετικά ώριμης ηλικίας, το πάρκο στη γωνία των οδών Πατησίων και Κύπρου, το γνωστό πάρκο στο οποίο χάρη στην ευαισθησία και τις κινητοποιήσεις των κατοίκων σώθηκαν μερικά δέντρα και αποφεύχθηκε η τσιμεντοποίησή του. Απευθύνθηκε σε κάποιους που συχνάζουν και μάλλον είναι από την κατάληψη διπλανού κτιρίου και τους πρότεινε να γίνει μια εκδήλωση για τον Γιώργο Σεφέρη. (Τον Σεπτέμβριο έκλεισαν 38 χρόνια από τον θάνατό του).
- Πού θυμήθηκες αυτόν τον γέρο; του απάντησαν. Στη χούντα είμαστε;
Ο πολίτης αυτός είναι ένθερμος υποστηριχτής της κίνησης να σωθεί το πάρκο συμμετέχοντας στις κινητοποιήσεις αλλά και γραπτώς σε εφημερίδες...

Το δεύτερο. Δεν είχαν περάσει πολλές ημέρες, όταν κάποιοι ευάριθμοι, με σκεπασμένα τα πρόσωπά τους, εισέβαλαν στο καφενείο «Φλοράλ», στην πλατεία Εξαρχείων, όπου γινόταν η παρουσίαση βιβλίου της Σώτης Τριανταφύλλου. Πέταξαν αυγά και απαίτησαν να σταματήσει η εκδήλωση.
- Πηγαίνετε στο Κολωνάκι, είπαν και απεχώρησαν. Η εκδήλωση συνεχίσθηκε, βεβαίως...

Το τρίτο. Το κτίριο του παλαιού Χημείου, στην οδό Σόλωνος, επισκευάσθηκε... και αποδόθηκε ανακαινισμένο, όμορφο και επιβλητικό να στολίζει την περιοχή. Από την πλευρά της οδού Χαριλάου Τρικούπη έσπευσαν κάποιοι και έγραψαν στους τοίχους, λερώνοντας την όμορφη δουλειά που έχει γίνει. Και μένει αυτή η παραφωνία να βρωμίζει και ο βανδαλισμός να υπογράφει την ασχήμια και την ύβρη στην Ιστορία.
... είναι όμως εξαιρετικά θλιβερό να μουντζουρώνεται, να κακοποιείται η προσπάθεια να αναδειχθεί η Ιστορία, να τιμηθεί με το ανακαινισμένο κτίριο η επιστήμη και να υπομνησθούν οι αγώνες που έχουν γίνει στο παρελθόν για μόρφωση, δημοκρατία, ελευθερία, αγώνες που έχουν κάνει γενεές φοιτητών και επιστημόνων...

Εχουμε να κάνουμε με τη νοοτροπία της ιδιοκτησίας στον χώρο, με τη νοοτροπία της αποκλειστικής αλήθειας, με τη νοοτροπία του αποκλεισμού της άλλης άποψης, ούτε καν του σεβασμού της ούτε και της ανοχής.
Είναι ενέργειες φασιστικής νοοτροπίας και δράσης εν ονόματι της δημοκρατίας και του πολέμου στον φασισμό. Είναι ανακολουθία; Είναι αντίφαση; Κάτι περισσότερο, μάλλον, είναι. Είναι ιδιοκτησία και οικειοποίηση, είναι σφετερισμός του δικαιώματος του πολίτη να έχει άποψη, και να τη διαδίδει, να την εκδίδει όποια κι αν είναι αυτή, όσο αντίθετη και ακραία κατά τη γνώμη των «ιδιοκτητών της αλήθειας». Αυτά τα περιστατικά θα περίμεναν ίσως κάποιοι να προβάλλονται και να στηλιτεύονται... κυρίως από την Αριστερά... που έχει υποστεί στο κορμί του τη βία σ' όλες τις μορφές της για τις απόψεις και το δικαίωμα στη γνώμη. Στο πρώτο περιστατικό, αυτό της άρνησης για τον Γιώργο Σεφέρη, πέρα από τη νοοτροπία και τη στάση της ιδιοκτησίας στην απόλυτη αλήθεια, δηλαδή της μίας και μοναδικής αλήθειας, έχουμε να κάνουμε και με την άγνοια, με την απουσία στοιχειώδους αναφοράς στην Ιστορία.

Ο Γ. Σεφέρης, πέρα από τα «Επιφάνεια» με τον Μίκη Θεοδωράκη και την τεράστια προσφορά στο δημοκρατικό και στο νεολαιίστικο κίνημα της εποχής, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, πέρα από την ξεχωριστή θέση που έχει στα γράμματα και τον πολιτισμό σε παγκόσμιο επίπεδο, είχε βγει το 1969 και στηλίτευσε τη δικτατορία με φωνή τίμια και δυνατή, που είχε συγκλονίσει. Κι ακόμα, ο Μίκης Θεοδωράκης μάς πρόσφερε στη δικτατορία, παράνομα, το «Λίγο ακόμα... να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα», που έγραψε στη φυλακή. Η κηδεία του τον Σεπτέμβριο του 1971 είχε δείξει πως το μήνυμά του είχε βρει ανταπόκριση...

Τα περιστατικά που καταγράφηκαν τον τελευταίο καιρό στις περιοχές του κέντρου της Αθήνας, στην Κυψέλη, στα Εξάρχεια, στο Χημείο, εντάσσονται κατ' εξοχήν στον χώρο του πολιτισμού. Και, υποτίθεται, οι αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν και που περιγράφονται, προέρχονται από χώρους οι οποίοι κινούνται με ευαισθησία τόσο απέναντι στην πολιτική όσο κι απέναντι στον πολιτισμό.

Τις μέρες αυτές γίνονται οι εκδηλώσεις στο Βερολίνο για τα 20 χρόνια από την πτώση του Τείχους. Οποιος επισκέπτεται τη γερμανική πρωτεύουσα αξίζει να περάσει από την πλατεία Μπέμπελ, στο παλιό Ανατολικό Βερολίνο. Στο κέντρο της πλατείας είναι ένα γυαλί. Και κάτω βλέπει κανείς βιβλοθήκες με άδεια ράφια. Είναι το μέρος που οι ναζί έκαιγαν τα βιβλία.

Το άρθρο του Νικ. Κιάου δημοσιεύθηκε υπό τον πρωτότυπο τίτλο ''Από την Κυψέλη, τα Εξάρχεια, το Χημείο μέχρι το Βερολίνο'', στην Ελυεθεροτυπία της Πέμπτης 12 Νοεμβρίου 2009

Δεν έφταιγαν οι ίδιοι, του Γιάννη Τριάντη

Ο,τι διάολο και να ήταν από γεννησιμιού της η Αριστερά -υπεροπτική, φαντασμένη, δογματική, συνοφρυωμένη, καχύποπτη, μεμψίμοιρη, εστέτ, μονολιθική- ένα δεν ήταν: γελοία...
Σήμερα, με βασική ευθύνη του Αλαβάνου και του Τσίπρα, το μέρος αυτό της Αριστεράς -το πιο απρόβλεπτο, το πιο ελπιδοφόρο- κατάντησε ρεζίλι των σκυλιών... Ο κόσμος καίγεται, και εκείνοι μαζί με τις αραχνιασμένες παρέες τους -ανανεωτικές, ριζοσπαστικές, κινηματικές- όχι απλώς ομφαλοσκοπούν αλλά κατατρίβονται σε σκιαμαχίες και παιδαριώδεις ανταγωνισμούς. Αφού κατάφεραν να... αναχαιτίσουν την εκπληκτική δυναμική που είχε δημιουργηθεί στο κοινωνικό σώμα, λόγω ύφεσης του παραπαίοντος ΠΑΣΟΚ, οδηγούν τον χώρο της ανοιχτής Αριστεράς στην εκμηδένιση και στο περιθώριο. Αλλά «δεν έφταιγαν οι ίδιοι, τόσοι ήταν», που θα 'λεγε ο Μανόλης Αναγνωστάκης...

Ο Γιάννης Τριάντης επιμελείται στο καθημερινό φύλλο της Ελευθεροτυπίας την στήλη "Ο τύπος των ήλων", ρίχνοντας λοξές (συνήθως εξ αριστερών..) ματιές στην επικαιρότητα και τον τύπο. Ως εκ τούτου μόνο για πολιτική και δημοσιογραφική ιδιοτέλεια δεν μπορεί να κατηγορηθεί το προηγηθέν σχόλιο.

Η στήλη του ενδεχομένως να αποτελεί το πλέον διεισδυτικό σχόλιο της ημέρας στον ελληνικό τύπο.
Ελευθεροτυπία 08/09/2009