Τετάρτη 15 Ιουλίου 2009
Ο Άδης είναι σκοτεινός...
Κυριακή 12 Ιουλίου 2009
Τη ΙΒ' του μηνός Ιουλίου..
· Ξίφει δέ Ιλάριος ετμήθη κάραν.
· Δωδεκάτη βέλος είλε Πρόκλον, ξίφος Ιλάριόν τε.
Τή αυτή ημέρα, Μνήμη τού Οσίου Πατρός ημών Μιχαήλ τού Μαλεϊνου, ός εχρημάτισε Πατήρ πνευματικός τού Αγίου Αθανασίου τού εν τώ Άθω.
Τή αυτή ημέρα, Μνήμη τού Αγίου μάρτυρος Σεραπίωνος, καί τών Αγίων μαρτύρων Ανδρέου τού στρατηλάτου, Ηρακλείου, Φαύστου, Μηνά, καί τής συνοδείας αυτών, καί τού Αγίου μάρτυρος Μάμαντος, πέραν εν τώ Σίγματι.
Η αγία Βερονίκη η αιμορροούσα, ήν Ιάσατο ο Χριστός, εν ειρήνή τελειούται.
Στο Υψηλότερο Σημείο της Γης...
¹,³ Ιερομονάχου Νικολάου, Άγιον Όρος το υψηλότερο σημείο της γης, Εκδόσεις Καστανιώτη.
Γέροντας Παΐσιος o Αγιορείτης 1924-1994
Μαρτυρία του Υμνογράφου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Ιερομονάχου Αθανασίου Σιμωνοπετρίτου.
Ο Γέρων Παΐσιος ο Αγιορείτης, Αρχιμ.Γεωργίου Καψάνη
Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης,
Κυριακή 5 Ιουλίου 2009
Φως Ιλαρόν, Αγίας Δόξης...


Εκτενές φωτογραφικό ρεπορτάζ από το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Εδήσεων Romfea και το http://vatopaidi.wordpress.com/
Παρασκευή 3 Ιουλίου 2009
Ψαλμοίς και Ύμνοις...
Ο μακαριστός Γέροντας Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης (1905-1991), Υμνογράφος της Μεγάλης του Θεού Εκκλησίας, σε μία από τις σπάνιες εμφανίσεις του στον τηλεοπτικό φακό.
Ο Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης αναδείχθηκε ως ο μεγαλύτερος υμνογράφος της μεταβυζαντινής εποχής. Το έργο του γνώρισε μεγάλη απήχηση και η φήμη του ως υμνογράφου ξεπέρασε σύντομα το ασκητικό κελλί και διαδόθηκε σε ολόκληρο το Άγιον Όρος. Ιδιαίτερα αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός ότι η αναγνώριση του έργου δεν συνέβη κατά το τέλος η έστω την διάρκεια της υμνογραφικής παραγωγής, αλλά ήδη από τα πρώιμα στάδιά της.
Αφιέρωμα περιοδικού Πεμπτουσία
Τετάρτη 24 Ιουνίου 2009
Σ’ αγαπώ ακόμα...
Ετοιμάζεται γιορτή στο μεγάλο σαλόνι, με πολύχρωμα μπαλόνια, λουλούδια, λούτρινα ζωάκια και μια μεγάλη τούρτα με τα αρχικά «Η-Ι» Ήβη-Ιάκωβος κι από κάτω «Σ’ αγαπώ ακόμα».
Κυριακή 21 Ιουνίου 2009
Φως Ιλαρόν..
«Το Μουσείο της Ακρόπολης. Εκεί, το αιώνιο φως της Αττικής -απολλώνειο το πρωί, διονυσιακό το βράδυ- συνομιλεί με τους αιώνες. Εκεί αδιατάρακτη η συνέχεια...»
«Μαγεύτηκα. Εδώ έχουμε ένα θαύμα! Τι να πρωτοπώ; Είδα για πρώτη φορά τις Καρυάτιδες από την πίσω πλευρά τους και μπόρεσα να διακρίνω το φως να περνάει μέσα από τους βοστρύχους τους... Ενιωσα μέσα στο Μουσείο μια ευφορία που δεν μπορεί να περιγραφεί. Πώς νιώθουν οι καθολικοί μετά την πρώτη τους κοινωνία ή όπως ένας ορθόδοξος μετά από εξομολόγηση... Και κάτι ακόμη. Αυτό το μουσείο είναι η αποθέωση της δημοκρατίας, γιατί μπορεί να συμμετέχει σε αυτό ο πολίτης.» Τετάρτη 17 Ιουνίου 2009
Οι Μπάτσοι, του Μίκη Θεοδωράκη
Σήμερα παρατηρώ ότι το μίσος των μαθητών ακολουθεί ένα μονόδρομο με στόχο τους αστυνομικούς, γεγονός που κατά τη γνώμη μου τους αποπροσανατολίζει στην αναζήτηση των αληθινών συνθηκών που τους οδήγησαν στη σημερινή θέση τους μέσα στο σχολείο και μέσα στην κοινωνία. Ενώ θα πρέπει να βρουν τα αληθινά αίτια και να αποκαλύψουν τους αληθινούς ενόχους και τους πραγματικούς λόγους για όσα γίνονται γύρω τους και γενικότερα γύρω μας, στη χώρα μας και στην οικουμένη. Έτσι μοιάζει σαν κάποιοι να τους έβαλαν παρωπίδες, ώστε η οργή τους να διοχετευθεί σε μια ομάδα συνανθρώπων μας, τους αστυνομικούς, που όταν δεν λειτουργούν σωστά, είναι απλά πιόνια του Συστήματος, που ΑΥΤΟ είναι υπόλογο για όλα, δηλαδή για την Παιδεία αλλά και για καθετί που αφορά τη λειτουργία της κοινωνίας, του κράτους και των υπηρεσιών του.
Και αναφέρω εδώ το παράδειγμα της γενιάς του 1-1-4 που όσον αφορά την Παιδεία έθεσε ως στόχο το 15% του Κρατικού Προϋπολογισμού. Είδαν δηλαδή οι νέοι της εποχής εκείνης τη βασική αιτία για τα χάλια της Παιδείας μας, δηλαδή το οικονομικό. Από ΄κει και πέρα παρ΄ ό,τι τότε η Ελληνική Αστυνομία είχε μια καθαρά φασιστική νοοτροπία και οι εκδηλώσεις βίας σε σύγκριση με το σήμερα ήταν εκατό φορές πιο πολλές και σοβαρές από πλευράς μαζικότητας και βιαιότητας (τα νοσοκομεία ήταν γεμάτα από νέους τραυματισμένους από την αστυνομική βία της εποχής), οι πρωτοπόροι νέοι εκείνης της εποχής, βασικά φοιτητές, μπορούσαν να δουν ελεύθερα, σφαιρικά και σε βάθος. Έτσι με το 1-1-4 έθεταν ως πρώτο καθήκον τους την υπεράσπιση του Συντάγματος, δηλαδή της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των ατομικών δικαιωμάτων. Χτυπούσαν στην καρδιά της την αντιδραστική εξουσία (θρόνο, αστυνομοκρατία, αμερικανοκρατία). Πάλευαν για την Κύπρο και αγωνίζονταν μαζικά για την Ειρήνη. Είχαν δηλαδή μπροστά τους ανοιχτούς ορίζοντες για ό,τι πραγματικά συνέβαινε στη χώρα τους αλλά και πέρα από τη χώρα τους. Ήταν άτομα ολοκληρωμένα και ελεύθερα, αν και τότε υπήρχαν όπως και σήμερα πονηρά «κέντρα» που προσπαθούσαν να περιορίσουν την οργή τους και να τη διοχετεύσουν μόνο σε ένα λούκι, για τις δικές τους επιδιώξεις. Με μια λέξη να τους αποπροσανατολίσουν, όπως γίνεται τώρα.
Και για να πάω και πιο πέρα, εμείς οι νέοι της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, όπου οι χωροφύλακες και η Αστυνομία ήταν απέναντί μας με όπλα που ξερνούσαν ομαδικό θάνατο, είχαμε την ψυχική και πνευματική δύναμη να βλέπουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις αυτοί που σήμερα αποκαλούνται περιφρονητικά «μπάτσοι» ήταν παιδιά σαν κι εμάς παρασυρμένα από τη θύελλα των γεγονότων να κάνουν πράξεις που δεν ήθελαν. Δεν γενικεύαμε. Αντίθετα μπορούσαμε ακόμα και μέσα στις πιο κρίσιμες για μας συνθήκες να δούμε ότι δεν είναι το ίδιο όλοι και ότι ο πραγματικός ένοχος ήταν η Εξουσία, που είχε κατορθώσει να μας τυλίξει στα δίχτυα της, που έσταζαν αίμα και μίσος αδελφού προς αδελφό. Και πολλοί είχαν τότε ακόμα τη δύναμη να φωνάζουν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα πριν σκοτωθούν «Αδέρφια, πεθαίνουμε και για τη δική σας ευτυχία». Αναγκάστηκα να γράψω αυτό το σημείωμα με αφορμή κάποια εκπομπή με αγόρια και κορίτσια 15-16 ετών, που μιλούσαν στο ίδιο ακριβώς μοτίβο, λες και κάποια αόρατη δύναμη να είχε κατευθύνει την οργή, το μίσος και τη σκέψη τους μόνο προς ένα στόχο. Και μάλιστα σε μια εποχή πολύπλοκη, όπου ο κόσμος έχει μικρύνει και το έξω μπερδεύεται με το μέσα και γίνονται όλα ένα κουβάρι. Πώς θα φτάσουμε έτσι στην ΑΙΤΙΑ του Κακού; Και πώς, αν δεν γνωρίζουμε τις πραγματικές αιτίες της κρίσης, θα μπορέσουμε να βρούμε τις λύσεις που πρέπει;
Και για να γυρίσω στα τελευταία γεγονότα, ο βίαιος θάνατος ενός παιδιού αποτελεί μια μεγάλη τραγωδία. Πρώτα για τη μάνα του, τον πατέρα του, τα αδέλφια του αλλά και για όλους τους νέους και τις νέες, για όλους εμάς, για όλη την κοινωνία. Ο θύτης είναι ένας αστυνομικός. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι σημερινοί αστυνομικοί είναι θύτες. Κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν είναι αληθινό αλλά είναι και άδικο. Και μιλάει κάποιος που γνωρίζει πολύ καλά τι θα πει Αστυνομία...
Δευτέρα 15 Ιουνίου 2009
Οι δε εκζητούντες τον Κύριον...
Συναντηθήκαμε δίπλα στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος, στην ανατολική πλευρά του Μανχάταν. Όπως κάθε Τρίτη τον τελευταίο χρόνο ο Μάρκος Καμίνης βρισκόταν εδώ, πριν δύσει ο ήλιος πίσω από τους ουρανοξύστες. Κουβαλούσε δίσκους με χάμπουργκερ για ένα συσσίτιο απόρων και αστέγων. «Δοκίμασέ το», είπε, «βοήθησε κάποιον και θα νιώσεις ότι είσαι καλύτερος άνθρωπος»... Λίγοι από τους εθελοντές που δούλευαν μαζί του γνωρίζουν την ιστορία του. Η εμφάνισή του άλλωστε δεν μαρτυρά το παρελθόν του. Αξύριστος, ντυμένος με τζιν και παπούτσια αθλητικά, κινείται στον χώρο διστακτικά- συχνά με το κεφάλι σκυμμένο...«Δούλευα κάθε μέρα μέχρι τις 10 το βράδυ. Έφευγα τελευταίος. .. Ο πρώτος του μισθός ήταν 53.000 δολάρια τον χρόνο. Επτά χρόνια μετά, έφτασε τα 150.000 δολάρια. Η άνοδός του ήταν γρήγορη. Βρισκόταν σταθερά στους τρεις πιο παραγωγικούς υπαλλήλους και το αφεντικό του πίστευε στις δυνατότητές του.
Ιούλιος του 2005. Ο κ. Καμίνης μένει χωρίς δουλειά. Μάταια προσπαθεί να βρει ένα γραφείο σε άλλη φίρμα. Υποψιάζεται ότι η (...) τον έβαλε στη «μαύρη λίστα» και διαδίδει ψευδείς φήμες σε άλλες εταιρείες για την παραγωγικότητά του. «Ίσως φταίει το ότι τους απείλησα όταν έφυγα πως θα γράψω ένα βιβλίο», εξηγεί ο κ. Καμίνης.
Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά την απόλυσή του, δεν έχει βρει δουλειά σε άλλη χρηματιστηριακή φίρμα. Αρθρογραφεί όμως στο Ίντερνετ και έχει ένα από τα πιο επιτυχημένα μπλογκς για την οικονομία, το wallstreetgreek. blogspot. com. Τα άρθρα του εμφανίζονται στην κορυφή της λίστας στη μηχανή αναζήτησης Google. Βγάζει περίπου 1.000 δολάρια τον μήνα, σαφώς λιγότερα απ΄ όσα κέρδιζε στη Wall Street.
«Στη Wall Street πέρασα μια από τις πιο δύσκολες στιγμές στη ζωή μου», λέει.
Εφημερίδα Τα Νέα, 25/05/2009
Σάββατο 13 Ιουνίου 2009
Ενταύθα σήμερον αθροίζονται...
Οι εν πάση τή γή μαρτυρήσαντες, καί εν τοίς ουρανοίς μετοικήσαντες, οι τά πάθη Χριστού μιμησάμενοι, καί τά πάθη ημών αφαιρούμενοι, ενταύθα σήμερον αθροίζονται, πρωτοτόκων δεικνύοντες Εκκλησίαν, ως τής άνω τόν τύπον επέχουσαν, καί Χριστώ εκβοώσαν, Θεός μου εί, Σύ με διά τής Θεοτόκου συντήρησον, πολυέλεε.
Τή αυτή ημέρα, Κυριακή μετά τήν Πεντηκοστήν, τήν τών απανταχού τής οικουμένης εν Ασία, Λιβύη, καί Ευρώπη, Βορρά τε καί Νότω, Αγίων πάντων Εορτήν εορτάζομεν.
Δευτέρα 8 Ιουνίου 2009
Οψοποιών Μαγγανείαι..
Σάββατο 6 Ιουνίου 2009
Είναι η τρύπια στέγη μιας παράγκας...
Ο Ευροκλύδων παίρνει ξεκάθαρη θέση για τις Ευρωεκλογές, στηρίζει και ψηφίζει Παράγκα..
Σάββατο 30 Μαΐου 2009
Οι επιβιώσεις του Βυζαντίου, του Γ.Καραμπελιά
Η Άλωση του 1453 δεν υπήρξε όπως συχνά νομίζεται η απαρχή του νεώτερου ελληνισμού αλλά μια διακοπή της κρατικής υπόστασης του, με ανυπολόγιστες συνέπειες μέχρι και σήμερα.
Ο νεώτερος ελληνισμός συγκροτείται κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο – όλοι σχεδόν οι ιστορικοί και οι φιλόλογοι θέτουν κατηγορηματικά ως αφετηρία της ιστορίας του το 1000, το 1071, το 1204, ενώ και η πλέον όψιμη χρονολόγηση θέτει ως αφετηρία το 1261. Η Τουρκοκρατία συνιστά έτσι τη δεύτερη περίοδο του, την έναρξη της οποίας τοποθετούμε συμβατικά στα 1453, ενώ μια τρίτη, αρχίζει μετά το 1821. Επειδή το χρονικό βάθος της «βυζαντινής» διαδρομής του νεώτερου ελληνισμού είναι μεγάλο, από 250 έως 450 χρόνια, η ελληνική ταυτότητα σφραγίζεται από τις επιβιώσεις του Βυζαντίου σε όλες τις εκφάνσεις του βίου των Ελλήνων.
Ο Κ.Θ. Δημαράς το επισημαίνει στον Πρόλογό του στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας:
Μετά το 1261 μπορούμε να πούμε ότι Βυζάντιο και Ελλάδα συμπίπτουν.[ ] Γύρω στην Άλωση η συνείδηση των διανοουμένων φαίνεται καθαρά ελληνική... Δυο μέρες πριν την Άλωση ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ονομάζει την Πόλη «ελπίδα και χαράν πάντων των Ελλήνων». Η μετάβαση από το Βυζάντιο στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε: κι’ όπως μέσα στο Βυζάντιο είδαμε να γεννιέται ο νέος ελληνισμός, έτσι και μέσα στον νέον ελληνισμό θα μπορούσαμε να παρακολουθήσουμε το Βυζάντιο που συνεχίζει τη ζωή του...
Μέχρι το 1922, το όραμα της ανασύστασης του υστερο-βυζαντινού ελληνικού κράτους, το οποίο απεκλήθη «Μεγάλη Ιδέα» από τον Ιωάννη Κωλέττη το 1843, εμπνέει όλες τις επαναστατικές και πολιτικές απόπειρες. Σήμερα, αντιστρόφως, ο ελληνισμός γνωρίζει ανάλογες προκλήσεις, mutatis-mutandis, με το ύστερο Βυζάντιο: επιστροφή του νεο-οθωμανικού επεκτατισμού, αποσύνθεση του βαλκανικού χώρου, αντιφατικές σχέσεις με τη Δύση, και κατά συνέπεια, εξακολουθούμε, εν πολλοίς, να ζούμε στο πλαίσιο που διαμορφώθηκε τότε. Ο νεώτερος ελληνισμός θα σφραγιστεί ανεξίτηλα από μια αντιστασιακή διαδικασία, που έχει ως αφετηρία τη «βυζαντινή» του περίοδο, και η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Θα λέγαμε μάλιστα πως, μετά μια «ευτυχή περίοδο» ανόδου και ανασυγκρότησης –1700-1922, τη νεώτερη ελληνική Αναγέννηση– ο ελληνισμός επιστρέφει και πάλι σε μια «παλαιολόγεια» εποχή καθολικής κρίσης.
Αυτή την ιστορική συνέχεια καταδεικνύουν –αν υπήρχε ανάγκη για κάτι τέτοιο– η σημασία και ο ρόλος της Ορθοδοξίας που εξέφρασε και ταυτόχρονα διαμόρφωσε την ιδιαίτερη, έναντι της Ανατολής και της Δύσεως, ελληνική ταυτότητα: Η συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, τόσο στη λόγια όσο και στη λαϊκή της εκδοχή· η επιβίωση και η αναπαραγωγή της λαϊκής παράδοσης και πολιτισμού, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1970, πριν ενσκήψει το παρασιτικό καταναλωτικό μοντέλο που, από πολλές απόψεις, εκθεμελίωσε έναν πολιτισμό χιλιετιών...
Ομιλία του Γιώργου Καραμπελιά στο Συνεδριακό Κέντρο Κρυάς στη Λιβαδειά (25/05/2009) στα πλαίσια της εκδήλωσης "Η Άλωσης της Κωνσταντινούπολης και η Ιστορική Μνήμη του Ελληνισμού" που διοργάνωσε ο ιερός Ναός Αγίου Ρηγινού Λιβαδειάς.
Τετάρτη 27 Μαΐου 2009
H ελευθερία του προσώπου...
Όμως κάθε εκδήλωση βίας στο όνομα της οποιασδήποτε θρησκείας, απ’ όπου κι αν προέρχεται, είναι απόλυτα καταδικαστέα, γιατί πρωτίστως προσβάλλει βαθύτατα τον ίδιο τον πυρήνα της θρησκείας. Και μετατρέπει πιστούς ανθρώπους σε αθύρματα πάσης φύσεως φονταμενταλιστών και καιροσκόπων, που ουδόλως σέβονται την ελευθερία του προσώπου.
Η ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικά πιστεύω, στο πλαίσιο πάντα των νόμων της Πολιτείας, αποτελεί άλλωστε βασική προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής και εκφράζει απόλυτα την μακραίωνη πολιτιστική και πνευματική μας παράδοση».
Τρίτη 26 Μαΐου 2009
Κυριακή 24 Μαΐου 2009
Οι Μεγάλοι Ελληνες: μια αποτίμηση, του K. I. Δεσποτοπουλου*
Το αποτέλεσμα της εκλογής στις 18 Μαΐου είναι μάλλον απογοητευτικό φρονώ, αφού μεταξύ των δέκα «μεγάλων Ελλήνων» βρέθηκε τελευταίος ο μεγαλύτερος πολιτικός της Ελλάδος, και ίσως της ανθρωπότητας, ο Περικλής, και προτελευταίος ο μεγαλύτερος φιλόσοφος της ανθρωπότητας, ο Πλάτων. Ως πρώτος σε ιστορική μεγαλοσύνη ψηφίσθηκε ο Αλέξανδρος, ο Ελλην και στην καταγωγή και στο φρόνημα βασιλιάς της Μακεδονίας και αρχηγός όχι μόνο των Μακεδόνων αλλά και των άλλων Ελλήνων («πλην Λακεδαιμονίων»), με κριτήριο, προφανώς το κατόρθωμά του να μεταβάλει τον πολιτικό χάρτη μεγάλου μέρους της τότε γνωστής οικουμένης, και την προσπάθειά του να εξελληνίσει, δηλαδή να εκπολιτίσει, τους βαρβάρους κατοίκους των κατακτημένων χωρών...
Και με κριτήριο την ηθικοπνευματική συγκρότηση και με κριτήριο τη συμβολή στην πολιτική παλιγγενεσία του ελληνικού έθνους και στην πολλαπλή προαγωγή της ελληνικής πολιτείας, ο Καποδίστριας είναι ο μέγιστος πολιτικός της νεωτέρας Ελλάδος, άλλωστε και ο μέγιστος πολιτικός της Ευρώπης στην εποχή του, καθώς είχε κρίσιμη συμβολή για την εμπέδωση της ειρήνης, το 1815, όταν ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, αν και μη Ρώσος αλλά Ελλην, έδρασε και διακρίθηκε στο Συνέδριο της Βιέννης... βρήκε το μεγαλύτερο μέρος των αρχικά ελευθερωμένων εδαφών κατεχόμενο από τους Τούρκους, τη Διοίκηση, τις πολεμικές δυνάμεις και την οικονομία υπό διάλυση, και παρά ταύτα με ικανότητα καταπληκτική ανασύνταξε πολύ γρήγορα τις δυνάμεις και τους θεσμούς του μαχόμενου ακόμη έθνους... Ο Κολοκοτρώνης, λοιπόν, έξοχος στρατιωτικός αρχηγός των Πελοποννησίων, με αφοσίωση ολόψυχη στον Απελευθερωτικό Αγώνα, είναι υποδεέστερος κατά πολύ του Ιωάννη Καποδίστρια και δεν είναι καν συγκρίσιμος προς αυτόν ούτε ως προς τη συγκρότηση της προσωπικότητας εκατέρου ούτε ως προς τη συμβολή στην τελεσφόρηση της Επαναστάσεως.
Εξάλλου και του Βενιζέλου η πολιτική μεγαλουργία είναι κατάδηλη, αλλά και μοναδική στην Ελλάδα του εικοστού αιώνα. Αυτός, εκτός από άλλα, με την πολιτική διορατικότητα και τόλμη του διπλασίασε το έδαφος της Ελλάδος το 1912-1913 και προσπάθησε να ολοκληρώσει την πραγμάτωση των υπαγορεύσεων της Μεγάλης Ιδέας το 1919, αλλά και πρωτοστάτησε το 1923 για την αντιμετώπιση νηφάλια και σωστικά των συνεπειών της εθνικής συμφοράς του 192... Εξάλλου, είχε ο Βενιζέλος και τον θαυμασμό κορυφαίων ξένων πολιτικών της εποχής του.
Ο Καραμανλής βρήκε την Ελλάδα με το έδαφός της από τα Κύθηρα έως τον Εβρο και από την Κέρκυρα έως τη Ρόδο, και με λαό αρκετά μορφωμένο και με κρατική οργάνωση αποδοτική... παρά το σθένος του όμως και το κύρος του δεν είναι δυνατόν σοβαρά να προταχθεί σε ιστορική μεγαλοσύνη από τον Βενιζέλο, μέγιστο Ελληνα πολιτικό στον εικοστό αιώνα.
Το αποτέλεσμα της ολοκληρωμένης στις 18 Μαΐου ιδιότυπης «έρευνας» του ΣΚΑΪ για την ανάδειξη των δέκα «πιο μεγάλων Ελλήνων» είναι απλώς, τι φρονούν πολλοί Ελληνες για τους πολιτικούς ή πνευματικούς ταγούς της Ελλάδος, αρχαίους και νεώτερους, σύμφωνα όμως όχι με καίρια κριτήρια και δίχως επάρκεια γνώσεων. Ας συναγάγουν συμπεράσματα ο υπουργός Παιδείας και οι σύμβουλοί του.
* Ο κ. Κ. Ι. Δεσποτόπουλος είναι ακαδημαϊκός
Δευτέρα 18 Μαΐου 2009
Το ημών περίσσευμα εις το εκείνων υστέρημα...
«Παραμένει μοναδικός. Ο πλησιέστερος και προς τους αρχαίους και προς τους σύγχρονους ποιητές μας. Ενας κρίκος ανοξείδωτος ανάμεσα σε δύο μεγάλες περιόδους ενός και του ίδιου πολιτισμού. Αυτός πέτυχε να διατηρήσει και ν' ανανεώσει τους εκφραστικούς πυρήνες που πρέπουν στο ήθος του ελληνικού λόγου. Κι αυτός θεμελίωσε αρχιτεκτονήματα που ο ίδιος σχεδίασε πάνω στις ανάγκες της συγγραφικής του αποστολής».
Ο πατήρ Ανανίας Κουστένης λειτουργεί στο εκκλησάκι του Αγίου Νεκταρίου σ' ένα γηροκομείο στα Εξάρχεια έχοντας μια αφανή απήχηση στο ποίμνιο με τον ηδύτατο, καλοσυνάτο και χειμαρρώδη λόγο του. Αμεσος, καίριος, παρηγορητικός, με χιούμορ πηγαίο και λαϊκό, μιλάει κατά διαστήματα και από το ραδιοφωνικό σταθμό της Εκκλησίας. Ομιλίες του έχουν βγει σε τρία τομίδια με τίτλο «Λόγοι» από τον «Αρμό», καθώς και οι «Παπαδιαμαντικοί Λόγοι» (κυπριακές εκδόσεις «Ακτή»), μια περιεκτική και ευαίσθητη προσέγγιση στο έργο και τη ζωή του ταπεινού Σκιαθίτη.
Τι λέει όμως για τους «Υμνους»;
«Ενας λυρικός ποταμός θεϊκής αγάπης ξεχύνεται μέσα απ' του Ρωμανού τ' αριστουργήματα. Παινεύει με τέλειο τρόπο, με νέο ποιητικό ρυθμό και με τη ζωντανή γλώσσα της εποχής του τον Αφέντη το Χριστό, την Κυρά την Παναγία και τους Αγίους της Εκκλησίας. Αναφέρεται ακόμα και σε κάποια γεγονότα της Θείας Γραφής, αλλά και της εποχής του (6ος μ.Χ. αιώνας).
Ο Ρωμανός είναι μια αποκάλυψη. Στο διάβα των αιώνων εμέθυσε πολλούς. Μεγάλος μάστορας του λόγου και άγιος του Θεού. Ανθρωπος αγάπης και ταπείνωσης. Καθώς διαβάζουμε τους Υμνους του, νιώθουμε στ' αλήθεια πως μας πιάνει απ' το χεράκι και πολύ απαλά και στοργικά μάς πηγαίνει εκεί που θέλει. Κι εμείς χαιρόμαστε κι αφηνόμαστε σ' εκείνον. Και τρυγάμε αχάλαστες χαρές κι αλλάζει λίγο λίγο η ζωή μας».
Οι «Υμνοι» του Ρωμανού αλλά και το κλίμα των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας ήταν η αφορμή για την παρακάτω κουβέντα με τον πατέρα Ανανία. Ας τον αφουγκραστούμε.
- Η γνώση και η πίστη συγκρούονται;
«Σπουδαία πράγματα και τα δύο. Θεία δώρα. Η Πτώση του ανθρώπου έφερε αυτή τη σχέση αντίθεσης. Η πίστη είναι η μέγιστη γνώση, είναι η λογική του Θεού. Η γνώση του ανθρώπου είναι κι αυτή ένα θείο δώρο. Μπαίνοντας όμως το κακό, δυσκολεύει τον άνθρωπο. Κι αντί να ισχύει όπως λέμε στα μαθηματικά η αρχή της συμπληρωματικής διαφοράς, το ένα να συμπληρώνει το άλλο, ισχύει η αρχή της αντιθέσεως. Αυτή είναι και η αμαρτία. Τι είναι αμαρτία; Απουσία Θεού. Αμα φύγει ο Θεός από την ψυχή του ανθρώπου και από τη ζωή, ο άνθρωπος δυσκολεύεται. Και τα δώρα που του έδωσε ο Θεός τα χρησιμοποιεί στραβά πολλές φορές».
- Η λογική τι ρόλο παίζει;
«Κανονικά μας φέρνει στο Λόγο, στον Ποιητή. Τι λέει ο πατέρας των επιστημών, ο Αριστοτέλης; Υπάρχουν μύρια πράγματα που κινούνται στο Σύμπαν. Στο τέλος όμως αυτών των πραγμάτων υπάρχει κάτι ακίνητον που κινεί όλα τα κινούμενα. Κι αυτό το ονόμασε πρώτο κινούν - ακίνητον. Είναι η πρώτη φιλοσοφία-θεολογία. Δηλαδή η λογική, στην ουσία, μας φέρνει στο Θεό. Τι κάνανε όμως στη Δύση; Ορθολογισμό. Με το Διαφωτισμό πήρανε μόνο τον ορθό λόγο και τον βάλανε δυνάστη. Κι ο άνθρωπος τι γίνεται τότε; Στεγνός και στυγνός. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο λογική. Είναι και ένστικτο και αίσθημα και συναίσθημα και άλλες δύναμες, που θα 'λεγε και ο Μακρυγιάννης. Αμα έχουμε μέσα μας Θεό -γιατί χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται κατά τον Ντοστογιέφσκι- τότε και η ανθρώπινη γνώση και η θεία γνώση συγχορδίζονται, συνηχούν όπως λέμε στη μουσική, παράγοντας άριστο αποτέλεσμα, που είναι η λατρεία του Θεού».
«Η απλότητα είναι φως»
- Ο Ρωμανός ο Μελωδός μιλάει σ' έναν ύμνο του για τους Αποστόλους «που πρώτα ράβανε δίχτυα κι εξαφανίζουν τώρα των ρητόρων τις περιπλοκές με απλούστερα λόγια». Η απλότητα γιατί έχει χαθεί και υπάρχει μια σύγχυση σήμερα;
«Ο Παπαδιαμάντης λέει έχουμε δύο πράγματα που είναι σπουδαία: την απλότητα και τη λιτότητα. Τι ωραία που τα λέει. Η απλότητα είναι δύναμη, είναι φως. Διότι απλώνεται ο άνθρωπος δι' αυτής σ' όλο τον υπαρξιακό του χώρο. Ενώ πολλαπλότητα τι σημαίνει; Κατακερματισμός του όντος. Εχουμε πολλούς εαυτούς σήμερα. Κι εγώ το παθαίνω: άλλα να σκέφτομαι το πρωί, άλλα το μεσημέρι, άλλα το βράδυ. Με τη Θεία Χάρη ο άνθρωπος έχει την ενότητα και την απλότητα. Κι οι Απόστολοι με την απλότητα του ευαγγελικού λόγου κατάργησαν τα κατασκευάσματα των ρητόρων. Τα έδιωξαν και μπήκε στις ψυχές των ανθρώπων η απλότης του Θεού, γιατί και το θείον είναι απλό. Η απλότητα κι η λιτότητα είναι εξίσου σπουδαία. Το να έχει κανείς μέτρο. Το μέτρο γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα. Κι όμως σήμερα οι Ελληνες είμαστε τόσο πολλαπλοί και φορτωμένοι που δεν αντέχουμε τον εαυτό μας. Βέβαια, όταν έρθει η Θεία Χάρις, μας κάνει ανάλαφρους, σαν να 'χουμε φτερά. Πετάμε, χαιρόμαστε...
«Η πίστη είναι σχέση»
- Να πούμε για την «ελπίδα της πίστεως» που αναφέρει συχνά ο Ρωμανός.
«Αν στα ανθρώπινα η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, στην Εκκλησία μας η ελπίδα είναι αθάνατη και ενυπόστατη γιατί είναι ο ίδιος ο Χριστός. Η πίστη είναι σχέση. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα πιστεύω που σημαίνει έχω σχέση εμπιστοσύνης. Σχέση Θεού -ανθρώπου, ανθρώπου - Θεού. Γι' αυτό κι ήρθε ο Ιησούς να μας συνδέσει πάλι με τον Ουρανό, απ' όπου είχαν εκπέσει οι Πρωτόπλαστοι. Τι ζητούσε από τους ακροατές του και τους αιτούμενους; Την πίστη. Και στις ανθρώπινες σχέσεις εμπιστοσύνη θέλουμε και αγάπη. Ακόμη και στο φούρνο όταν πάμε να πάρουμε ψωμί, τι κάνουμε; Ασκούμε πίστη. Γιατί; Διότι πιστεύουμε ότι ο φούρναρης δεν έχει βάλει φάρμακο, φαρμάκι να πεθάνουμε. Ασκούμε έργο πίστεως. Και το παίρνουμε και το τρώμε».
- Αναφέρεστε συχνά στις ομιλίες σας στους δυσκολεμένους και πονεμένους. Ποιο είναι το λαδάκι που χρειάζεται η ψυχή τους; Η ελπίδα; Η ευσπλαχνία; Η καλοσύνη;
«Ολα αυτά. Και ο Ιησούς Χριστός, ο επιούσιος άρτος. Κάθε άνθρωπος τον Ιησού Χριστό ζητάει. Ουκ επ' άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος. Δεν φτάνει μόνο το ψωμί που δίνουν τα συστήματα, η ψυχή με τι θα τραφεί; Η ψυχή είναι η ουσία του όντος. Το σώμα είναι το περίβλημα, ο ναός της ψυχής. Οταν δώσεις στον άνθρωπο τον Χριστό, την ειρήνη Του και τη χάρη Του, τότε ο άνθρωπος ανασταίνεται και μπορεί να ζήσει λιτότατα. Τι χρειάζεται; Λίγο ψωμάκι να φάει, ένα ρούχο να ρίξει απάνω του και μια τρύπα να μείνει. Οταν δεν έχει όμως τη χάρη του Χριστού, τα θέλει όλα γιατί δεν έχει τίποτε. Σήμερα τα θέλουμε όλα, γιατί οι περισσότεροι δεν έχουμε τίποτα. Μα χορταίνει με λεφτά ο άνθρωπος; Τον Χριστό χρειάζεται, κάθε ψυχούλα αυτόν ζητάει. Κι άμα μπορούμε ας μιλάμε στον Χριστό για τους ανθρώπους, ιδίως τους πονεμένους και δυσκολεμένους. Ας τον παρακαλούμε να τους επισκεφθεί και να τους βοηθήσει. Κι ας είναι φτωχοί κι ας είναι οτιδήποτε».
- «Εν τη πτωχεία τα πλούσια»;
«Το έλεγε ο άγιος Νικόλαος. Αυτό είναι σοσιαλισμός. Τι άλλο είναι ο σοσιαλισμός και ο κομμουνισμός; Εκκλησούλα είναι. Στην αρχαία εκκλησία τι κάνανε; Ο,τι περίσσευε του καθενός το πήγαινε στα πόδια των Αποστόλων, όχι στην τσέπη. Και κείνοι το βάζανε σ' ένα ουδέτερο μέρος και πήγαινε ο καθένας κι έπαιρνε ό,τι χρειαζόταν. Δεν υπάρχει ισότητα, ανισότητα υπάρχει. Οταν έχουμε δυο νοικοκυριά και το ένα έχει δύο ανθρώπους και το άλλο πέντε, θα δώσουμε το ίδιο και στα δύο νοικοκυριά; Οχι. "Το ημών περίσσευμα εις το εκείνων υστέρημα", έλεγε ο απόστολος Παύλος. Από το Ευαγγέλιο τα πήρε ο μαρξισμός, αλλά δεν τα κατάφερε να τα εφαρμόσει γιατί έβαλε τη βία. Και η βία φέρνει τη βία και το μίσος. Ενώ η Ορθοδοξία έχει την ελευθερία και την αγάπη. Ο Χριστός δεν έχυσε το αίμα κανενός, έχυσε το αίμα το δικό του»...
Το πλήρες κέιμενο της συνέντευξης του π. Ανανία Κουστένη δημοσιεύτηκε από την Ελευθεροτυπία στις 07/04/2004, επί τη ευκαιρία της εκδόσεως του έργου Ύμνοι, Ρωμανού του Μελωδού από τις Εκδόσεις Αρμός.
Πέμπτη 14 Μαΐου 2009
Περί EUROVISION...
Κι όμως υπήρξαν εποχές που οι καλλιτέχνες τραγουδούσαν όχι με τους καλλίγραμμους κοιλιακούς τους, αλλά με την φωνή τους...
Περίεργο, ε??
Eurovision 1976







