Τετάρτη 15 Ιουλίου 2009

Ο Άδης είναι σκοτεινός...

Ο Άδης είναι σκοτεινός
ήλιος ποτέ δεν μπαίνει
μάνα δεν γέννησε εκεί
μα ο κόσμος του πληθαίνει...






Κυριακή 12 Ιουλίου 2009

Τη ΙΒ' του μηνός Ιουλίου..

Τή ΙΒ' τού αυτού μηνός, Μνήμη τών Αγίων μαρτύρων Πρόκλου καί Ιλαρίου.
Στίχοι
· Ήνεγκε γυμνός πυκνά ο Πρόκλος βέλη.
· Ξίφει δέ Ιλάριος ετμήθη κάραν.
· Δωδεκάτη βέλος είλε Πρόκλον, ξίφος Ιλάριόν τε.

Τή αυτή ημέρα, Μνήμη τού Οσίου Πατρός ημών Μιχαήλ τού Μαλεϊνου, ός εχρημάτισε Πατήρ πνευματικός τού Αγίου Αθανασίου τού εν τώ Άθω.
Τή αυτή ημέρα, Μνήμη τού Αγίου μάρτυρος Σεραπίωνος, καί τών Αγίων μαρτύρων Ανδρέου τού στρατηλάτου, Ηρακλείου, Φαύστου, Μηνά, καί τής συνοδείας αυτών, καί τού Αγίου μάρτυρος Μάμαντος, πέραν εν τώ Σίγματι.
Η αγία Βερονίκη η αιμορροούσα, ήν Ιάσατο ο Χριστός, εν ειρήνή τελειούται.

Τη αυτή ημέρα, ο Γέρων Παΐσιος ο Αγιορείτης, κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης, εν ειρήνη τελειούται.

Ταίς αυτών αγίαις πρεσβείαις, ο Θεός, ελέησον ημάς. Αμήν.

Στο Υψηλότερο Σημείο της Γης...


Μεσημέρι Τρίτης, ξεκινούμε από την Σκήτη του Αγ. Ανδρέα. Αριστερά μας η Αθωνιάδα Σχολή. Διασχίζουμε με γοργά βήματα τα δαιδαλώδη καλντερίμια των Καρυών. Εκατέρωθεν βιαστικοί προσκυνητές, μοναχοί, αυτοκίνητα, δυο τρία μαγαζάκια με αγιορείτικα ενθύμια. Όλα μας αφήνουν αδιάφορους. Η πρώτη μας επίσκεψη στην πρωτεύουσα του αγιωνύμου Όρους δεν μπορεί παρά να λογιστεί ως ευκαιρία για προσκύνημα στο κελλί του γέροντα. Στα δεξιά μας το Πρωτάτο με την εικόνα του Άξιον Εστί και τις περίφημες αγιογραφίες του Εμμανουήλ Πανσέληνου, κορυφαίο δείγμα της μακεδονικής σχολής. Θα του αφιερώσουμε το πρωινό της επομένης.Μετά την μονή Κουτλουμουσίου το μονοπάτι συνεχίζει μέσα στο δάσος και περπατάμε πάνω σε ένα πυκνό στρώμα από πεσμένα φύλλα. Φουντουκιές, πλατάνια και καστανιές έχουν φορέσει τα φθινοπωρινά τους χρώματα. Το φως λιγοστεύει μέσα στα δέντρα, αλλά ο προορισμός μας ως “φάρος” δεν μας επιτρέπει να λοξοδρομήσουμε. Ο δρόμος κατηφορικός κι όμως είναι διάχυτο το αίσθημα της “ανάβασης”. Τα λόγια στο βιβλίο του ιερομόναχου Νικολάου, νυν Μεσογαίας, μαρτυρούν πως για χρόνια ολόκληρα οι προσκυνητές διασχίζουν το ίδιο ακριβώς μονοπάτι με τις ίδιες ακριβώς σκέψεις.
“Σε λίγο, να σου και φαντάζει το ταπεινό καλυβάκι του π. Παϊσίου. Απέχει περίπου δεκαπέντε λεπτά. Η στέγη από λαμαρίνα. Ένα κυπαρίσσι ακριβώς δίπλα σε υποβάλλει. Είναι κάπως πιο χαμηλά από μας. Μπορεί όμως και να ΄ναι το υψηλότερο σημείο της γης…” ¹ Μετά το ξύλινο γεφυράκι μια μικρή ταμπελίτσα με χαραγμένη την λέξη “Παναγούδα” μας στέλνει δεξιά. Ακολουθούμε περιμετρικά την περίφραξη του κελλιού για να φτάσουμε στη είσοδο. Έξω από την πορτούλα ένα λάστιχο με τρεχούμενο νερό κι ένα πλαστικό κουτί με λουκούμια πάνω στο δέντρο εξακολουθούν να καλωσορίζουν τους οδοιπόρους από τότε. Ο μοναχός που έχει αναλάβει το διακόνημα της φιλοξενίας των προσκυνητών μας ξεναγεί στον χώρο και τον χρόνο. Εδώ μόνασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο γέροντας Παΐσιος, κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης, “…οσιακή μορφή του σύγχρονου αθωνικού μοναχισμού, πνευματικό ανάστημα και βιογράφος του αγίου Αρσενίου του Καππαδόκη…” ²
Το εσωτερικό του κελλιού απέριττο. Το δωμάτιο του γέροντα, το στασίδι, το παρεκκλήσιο. Το τέμπλο του ιερού από σανίδια και καρφωμένες χάρτινες εικονίτσες. Και πάλι από το βιβλίο του τότε ιερομόναχου Νικολάου διαβάζουμε, “…μου έκανε εντύπωση ότι, ενώ σ’ όλες σχεδόν τις εικόνες τα χέρια των αγίων ήταν λειωμένα, στην εικόνα του Κυρίου, τα πόδια Του ήταν σβησμένα. Κάποια άλλη φορά έκλεψα την ευκαιρία και του φανέρωσα την παρατήρηση μου. Μου είπε τότε:-Στο πρόσωπο φιλούμε με αγάπη, στα χέρια από σεβασμό, στα πόδια φιλούμε μόνο με συντριβή…Τους αγίους τολμούμε να τους φιλήσουμε στα χέρια. Τον Χριστό όμως μόνο στα πόδια αντέχουμε να Τον ασπασθούμε…” ³ Η οριακή λιτότητα του μοναχικού βίου πραγματική γροθιά στο στομάχι όλων όσων έχουμε ταυτίσει την ιεροσύνη με την εξουσία και την μεγαλομανία, όλων όσων έχουμε αντικαταστήσει το εκκλησιάζεσθαι με το θρησκεύεσθαι.
Συνεχίζουμε την πορεία μας ανηφορικά. Με λίγο κόπο βρίσκουμε ένα σημείο στην απέναντι πλαγιά που η θέα μας αποζημιώνει. Το δροσερό φθινοπωρινό απόγευμα του Αγίου Όρους ροδίζει από τις αποχρώσεις του ήλιου καθώς αποσύρεται πίσω από το βουνό. Νυχτώνει νωρίς πια. Η θεά των Καρυών μοναδική, ακριβώς στην κορφή του λεγόμενου και “Λάκκου” με τα δεκάδες κελλιά, σκήτες και καθίσματα. Ακριβώς μπροστά μας η Παναγούδα το κελλί του γέροντα, επισήμως κελλί του Γενεθλίου της Θεοτόκου. Το κελλί του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου, πιο ψηλά το κελλί των Τυπογράφων, ξεχωρίζει από μακριά το κελλί της Αγ. Τριάδος με τον χαρακτηριστικό μπλε τρούλο, το κελλί των Κερκυραίων… Μικρές πολύχρωμες ψηφίδες που στοιχειοθετούν την πραγματική εικόνα του Αγίου Όρους. Η “ησυχία” του Όρους εκκωφαντική. Στα ταπεινά κελλάκια “σιγοβράζει” το πολύβουο μελίσσι του ορθοδόξου μοναχισμού. Των προσευχομένων υπέρ υγείας και ειρήνης του σύμπαντος κόσμου.
Στο ταξίδι της επιστροφής πέφτει στα χέρια μου ένα παλιό βιβλίο με το δοξαστικό που συνέταξε ο Άγιος Νικόδημος για τους αγιορείτες πατέρες: “ Ώ μελισσών θεοσύλλεκτε, ο έν ταις οπαίς και σπηλαίοις του Όρους καθάπερ έν σίμβλοις νοητοίς το γλυκήτατον μέλι της ησυχίας κηροπλαστήσας”.

¹,³ Ιερομονάχου Νικολάου, Άγιον Όρος το υψηλότερο σημείο της γης, Εκδόσεις Καστανιώτη.
² Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκη, Άγιον Όρος Τόμος 2, Εκδόσεις Explorer

Ευροκλύδων
Τεύχος 24, Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2008

Γέροντας Παΐσιος o Αγιορείτης 1924-1994

Μαρτυρία του Υμνογράφου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Ιερομονάχου Αθανασίου Σιμωνοπετρίτου.


Ο Γέρων Παΐσιος ο Αγιορείτης, Αρχιμ.Γεωργίου Καψάνη


Ο Γέρων Παΐσιος δεν έχει ανάγκη από τους δικούς μας επαίνους η την δική μας παρουσίαση. Με την Χριστομίμητο αγάπη του ανέπαυσε τον Θεόν καί τους ανθρώπους καί γι' αυτό πολύς είναι ό έπαινος του στην Εκκλησία του Θεού. Είχε το σπάνιο χάρισμα να αναπαύει ανθρώπους κάθε κατηγορίας, κάθε μορφώσεως καί κάθε πνευματικής καταστάσεως. Ενθυμούμαι την περίπτωση ενός ψυχίατρου - ψυχαναλυτού πού πέρασε από την Μονή μας μετά την συνάντηση του με τον Γέροντα. Όχι μόνο είχε αναπαυθεί, αλλά καί μου είπε ότι οσα του είπε ό Γέροντας, ήταν ή τελευταία λέξη της ψυχιατρικής. Είναι γνωστό ότι ό π. Παΐσιος δεν διάβαζε αλλά βιβλία εκτός από το Ευαγγέλιο καί τον Άββά Ισαάκ τον Σύρο. Για να ανάπαυση μία ψυχή δεν έφείδετο χρόνου καί κόπου. Κάποτε είχα την απορία πώς μπόρεσε να θεραπεύσει ένα νέο με σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Από σεβασμό δεν τον ερωτούσα. Μετά από χρόνια απήντησε στην απορία μου ως εξής: «Όταν κάποιος έχει ένα πρόβλημα, πρέπει να τον ακούς με προσοχή καί όση ώρα σου ομιλεί να μη δείξεις ότι κουράστηκες, γιατί τα έχασε όλα. Να, εγώ τον τάδε νέο μία ημέρα τον άκουγα ακίνητος επί εννέα ώρες. Γι' αυτό έπαθαν τα έντερα μου». Δεν ήταν ή μόνη περίπτωση πού ή θυσιαστική αγάπη του π. Παϊσίου θαυματούργησε. Άλλη φορά, όταν τον ερώτησα για κάποιο δύσκολο πρόβλημα πού ως Πνευματικός συναντούσα στην εξομολόγηση, μου είπε: «Άκουσε πάτερ, όταν κάποιος γίνει Πνευματικός, πρέπει να αποφασίσει να πάει στην κόλαση γι' αυτούς πού εξομολογεί Αλλιώς να μη γίνεται Πνευματικός. Άλλ' εγώ σου λέγω ότι εκεί πού θα πάει στην κόλαση, θα την κάνη Παράδεισο γιατι θα εχη την αγάπη». Φοβερός Λόγος, πού μόνο ένας θεοφόρος άνθρωπος θα μπορούσε να ειπεί.
Είναι γνωστό ότι τα τελευταία τριάντα χρόνια ή Παναγία μας φρόντισε για την επάνδρωση του Αγίου Όρους. Ό π. Παΐσιος ανήκει στους Γέροντες εκείνους πού βοήθησαν πολλούς νέους να πάρουν την απόφαση να γίνουν μοναχοί. Καί ακόμη βοήθησε πολλούς νέους μοναχούς να ριζώσουν στο Αγιον Όρος καί να καρποφορήσουν. Τον νοιώθαμε συμπαραστάτη στον αγώνα μας για την διαποίμανση των νέων μοναχών μας, αλείπτη πολλών πού αγωνίζονταν κατά του διαβόλου, των παθών καί του κόσμου. Συχνά ό Γέροντας συμβούλευε να έχουμε πνευματική αρχοντιά καί φιλότιμο. Αυτές οι αρετές διέκριναν καί τον ίδιο, όπως γνωρίζουν όσοι τον είχαν συναναστροφή...
Τον π. Παϊσιο χαρακτήριζε καί ή πασών των αρετών ανωτέρα, ή διάκρισης. Βοηθούσε την κάθε ψυχή να ανακάλυψη την κλίση της καί την από Θεού κλίση της, για να εύρει την όντως ανάπαυση.Ή αγάπη του αγκάλιαζε όλο τον κόσμο. Πολλούς ανθρώπους, καί μάλιστα νέους, βοήθησε να ζήσουν την χριστιανική ζωή στον κόσμο καί στην οικογενειακή ζωή.Όταν συνομιλούσες με τον Γέροντα, είχες την αίσθηση ότι είσαι στην αγκαλιά του Θεού.Θα πρέπει ακόμη να τονισθεί ότι ό π. Παΐσιος ήταν πολύ ευαίσθητος στα δογματικά ζητήματα. Κάποτε μου έγραψε: «Τα δόγματα δεν μπαίνουν στην ΕΟΚ». Ακολούθησε καί στο σημείο αυτό την οδό όλων των Αγίων Πατέρων πού πίστευαν καί ομολογούσαν ότι όχι μόνο ή αρετή αλλά καί ή ορθοδοξία της πίστεως χρειάζεται για να σωθεί ό άνθρωπος. Την αγία του ζωή επεσφράγισε με τον άγιο θάνατο του. Εδέχθη την οδυνηρή ασθένεια του ως δώρων Θεού καί εχαίρετο με την σκέψη ότι καί οι εν τω κοσμώ Χριστιανοί, πού κατατρύχονται από την ίδια ασθένεια, θα παρηγορούνται μαθαίνοντας ότι καί οι μοναχοί πάσχουν από αυτήν. Είχε ξεπεράσει την φιλαυτία. Δεν εστενοχωρείτο για την ιδική του ασθένεια, αλλά καί επί κλίνης οδυνηρός ευρισκόμενος εσκέπτετο τους πάσχοντας συνανθρώπους του. Ακόμη καί τίς τελευταίες ήμερες της ζωής του ενδιεφέρετο για τα προβλήματα των ανθρώπων. Σε ευσεβές ανδρόγυνο πού τον επεσκέφθη λίγες ήμερες προ της κοιμήσεως του καί πού είχε θυγατέρες ανύπανδρες, είπε: «Σάς δίδω εντολή να ενδιαφερθείτε για την αποκατάσταση των θυγατέρων σας». Με την ευχή του ή εντολή καί επιθυμία του εξεπληρώθη. Αιωνία σου ή μνήμη σεβαστέ Γέροντα. Σε ευχαριστούμε για οσα μας προσέφερες, μας παρηγόρησες, στήριξες, νουθέτησες με τους λόγους σου καί με την βιωτή σου. Ευχου να ακολουθούμε καί εμείς τα ίχνη σου, καθώς καί συ ακολούθησες πιστά τα ίχνη του Σωτήρος Χριστού.

Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης,
Καθηγούμενος Ιεράς Κοινοβιακής Μονής Όσιου Γρηγορίου Αγίου Όρους

Κυριακή 5 Ιουλίου 2009

Φως Ιλαρόν, Αγίας Δόξης...

Η είδηση, όπως και αναμενόταν, πέρασε στα ψιλά των εφημερίδων και λοιπόν ΜΜΕ. Η όποια αναφορά στο Άγιο Όρος εξαντλείται στα σκάνδαλα και τα κακώς κείμενα των ολίγων, λαϊκών τε και κληρικών (ενίοτε και Αγιορειτών). Η πνευματική παράδοση του Αγιονύμου Όρους δυστυχώς δεν έχει γίνει ακόμη αντιληπτή από την τετράγωνη λογική μας.
Την Τετάρτη 1η Ιουλίου εκοιμήθη ο μακαριστός πλέον Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπεδινός, μαθητής του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστή και συνεχιστής του πνευματικού του έργου. Το απόγευμα της ιδίας ημέρας τελέστηκε και η εξόδιος ακολουθία του στην Ι.Μ Βατοπεδίου.
Οι εικόνες που είδαν το φως της δημοσιότητας είναι κυρολεκτικά συγκλονιστικές. Πραγματική απόδειξη του ότι ενώ ολόκληρο το ανθρώπινο γένος προσέρχεται στον κόσμο κατ' Εικόνα, ελάχιστοι καταφέρνουν φεύγοντας να αγγίξουν το καθ' Ομοίωσιν. Και τότε τα λόγια είναι περιττά.




Εκτενές φωτογραφικό ρεπορτάζ από το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Εδήσεων Romfea και το http://vatopaidi.wordpress.com/

Παρασκευή 3 Ιουλίου 2009

Ψαλμοίς και Ύμνοις...

Ο μακαριστός Γέροντας Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης (1905-1991), Υμνογράφος της Μεγάλης του Θεού Εκκλησίας, σε μία από τις σπάνιες εμφανίσεις του στον τηλεοπτικό φακό.




Ο Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης αναδείχθηκε ως ο μεγαλύτερος υμνογράφος της μεταβυζαντινής εποχής. Το έργο του γνώρισε μεγάλη απήχηση και η φήμη του ως υμνογράφου ξεπέρασε σύντομα το ασκητικό κελλί και διαδόθηκε σε ολόκληρο το Άγιον Όρος. Ιδιαίτερα αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός ότι η αναγνώριση του έργου δεν συνέβη κατά το τέλος η έστω την διάρκεια της υμνογραφικής παραγωγής, αλλά ήδη από τα πρώιμα στάδιά της.
Η Εκκλησία αποδέχθηκε πολύ νωρίς το έργο του νέου υμνογράφου της και το ενέταξε στις εκκλησιαστικές ακολουθίες. Επανειλημμένα επαινεί το έργο και τιμά το πρόσωπο του υμνογράφου. Οι ύμνοι ψάλλονται στις εκκλησιαστικές ακολουθίες, εντάσσονται δηλαδή στην λειτουργική χρήση, παράλληλα με τα έργα των προγενέστερων μεγάλων υμνογράφων της. Η ευρεία απήχηση του έργου φαίνεται και από την μεγάλη ζήτηση των διαφόρων ακολουθιών, από ολόκληρο τον κόσμο, προκειμένου να συμπληρωθούν τα εκκλησιαστικά βιβλία.

Αφιέρωμα περιοδικού Πεμπτουσία

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2009

Σ’ αγαπώ ακόμα...

Ετοιμάζεται γιορτή στο μεγάλο σαλόνι, με πολύχρωμα μπαλόνια, λουλούδια, λούτρινα ζωάκια και μια μεγάλη τούρτα με τα αρχικά «Η-Ι» Ήβη-Ιάκωβος κι από κάτω «Σ’ αγαπώ ακόμα».

Γιορτάζουν εξήντα χρόνια έγγαμου βίου. Η ζωή που περιγράφουν, απλή και καθημερινή. Με χαρές, ταξίδια, διασκέδαση, τσακωμούς, πόνο, απογοητεύσεις… Όπως η ζωή του κάθε ανθρώπου. Όταν διαπιστώσανε πως δεν θα κάνουν παιδιά, αποφασίσανε ν’ αγαπηθούν περισσότερο. Να δεθούν και να δημιουργήσουν μαζί. Το πέτυχαν. Έφτιαξαν ένα εξοχικό σπίτι με πολλά δέντρα, κηπευτικά και λουλούδια, που τα καλλιέργησαν μόνοι τους. Γράφτηκαν σε σχολή χορού και σε ομάδα εθελοντών του Ερυθρού Σταυρού. Έτσι κύλησε η ζωή τους. Πιασμένοι χέρι-χέρι. Όπως και σήμερα, χέρι-χέρι κάνουν τους περιπάτους τους. Ο Ιάκωβος είχε την ιδέα. Μας ζήτησε να ετοιμάσουμε μια γιορτή για τη χρυσή επέτειο. Κρυφά από την Ήβη, για έκπληξη. Επέμενε, μην τυχόν ξεχάσουμε τι πρέπει να γράφει επάνω η τούρτα. Η Ήβη πήγε να πεθάνει από τη συγκίνηση, όταν μας αντίκρισε στο σαλόνι όλους, φίλους, συγκάτοικους, το προσωπικό, με λουλούδια και μπαλόνια στα χέρια και μια τούρτα, με πιο γλυκά λόγια απ’ ότι η γεύση της. Χειροκροτήματα, γέλια, η Ήβη να κλαίει ασταμάτητα και ο Ιάκωβος να μην την αφήνει από τη ζεστή αγκαλιά του.
Η «τραγουδίστρια» του ιδρύματος, μια Ζακυνθινιά ενενήντα δύο ετών, που όσο είναι ξύπνια τραγουδάει, τους αφιέρωσε το τραγούδι «Λες και ήταν χθες». Με δύσκολη κίνηση, αργά βήματα, αλλά με πόθο, χόρεψαν το αγαπημένο τους βαλς που τόσα χρόνια σε κάθε χαρά χόρευαν. Όσοι ζήσαμε αυτή τη γιορτή, δεν την ξεχάσαμε ποτέ.
Πέρασε ένας περίπου χρόνος. Ο Ιάκωβος αρρώστησε. Οι επισκέψεις μου στο δωμάτιο τους ήταν πιο συχνές και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Παρατήρησα πως συνεχώς, ακόμα και στον ύπνο τους, κρατούσε ο ένας το χέρι του άλλου. Ακόμα κι αν άλλαζαν πλευρό, τα βόλευαν έτσι, ώστε να αγγίζονται...
Ο Ιάκωβος «έφυγε» στον ύπνο του. Κρατώντας της το χέρι. Η Ήβη δεν το κατάλαβε. Η πιο δύσκολη στιγμή ήταν, όταν έπρεπε να τραβήξει το χέρι της μέσα από το δικό του.


Aπό το βιβλίο της Σίσσυς Κόσσυβα : «Η ζωή δεν είναι πρόβα» με αληθινές ιστορίες από οίκους ευγηρίας

Ευροκλύδων
Τεύχος 12, Μάιος - Ιούνιος 2006

Κυριακή 21 Ιουνίου 2009

Φως Ιλαρόν..

«Το Μουσείο της Ακρόπολης. Εκεί, το αιώνιο φως της Αττικής -απολλώνειο το πρωί, διονυσιακό το βράδυ- συνομιλεί με τους αιώνες. Εκεί αδιατάρακτη η συνέχεια...»








«Μαγεύτηκα. Εδώ έχουμε ένα θαύμα! Τι να πρωτοπώ; Είδα για πρώτη φορά τις Καρυάτιδες από την πίσω πλευρά τους και μπόρεσα να διακρίνω το φως να περνάει μέσα από τους βοστρύχους τους... Ενιωσα μέσα στο Μουσείο μια ευφορία που δεν μπορεί να περιγραφεί. Πώς νιώθουν οι καθολικοί μετά την πρώτη τους κοινωνία ή όπως ένας ορθόδοξος μετά από εξομολόγηση... Και κάτι ακόμη. Αυτό το μουσείο είναι η αποθέωση της δημοκρατίας, γιατί μπορεί να συμμετέχει σε αυτό ο πολίτης.»


Γιάννης Σακελλαράκης, καθηγητής Αρχαιολογίας

Τετάρτη 17 Ιουνίου 2009

Οι Μπάτσοι, του Μίκη Θεοδωράκη


Η σημερινή τρίτη κατά σειρά εκτέλεση αστυνομικού τους τελευταίους 6 μήνες ήταν μια δυναμική απάντηση στα φαινόμενα σήψης, αφού σύμφωνα με προηγούμενη προκήρυξη τέτοιων ομάδων τα ¨...πολιτικά κόμματα εξουσίας ...ταλανίζονταν από σκάνδαλα, οι δικαστικοί φορείς από διαφθορά, το εκπαιδευτικό σύστημα από αναχρονισμό και η αστυνομία από βιαιότητα και αυθαιρεσίες...¨
Ε και λοιπόν... Κανένα ριζοσπαστικό και Προόδευτικό Κίνημα δεν θα διαδηλώσει την οργή του αύριο το πρωί... Κανένα σχολείο ή Πανεπιστήμιο δεν θα κλείσει εις ένδειξη αλληλεγύης... Καμία αυθόρμητη παράσταση διαμαρτυρίας δεν λάβει χώρα στο κέντρο της Αθήνας... Κανείς πνευματικός άνθρωπος (και προοδευτικός πάντοτε) δεν θα ξιφουλκήσει από τα κανάλια...
Άλλος ένας Μπάτσος...

Δραματικά προφητικός ο Μίκης Θεοδωράκης.


Οι Μπάτσοι...
Όταν πρόκειται για εθνικούς, κοινωνικούς ή ιδεολογικούς αγώνες, το μίσος είναι αναπόφευκτο, γεννιέται αυθόρμητα. Θα πρέπει όμως τουλάχιστον να κατευθύνεται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Σήμερα παρατηρώ ότι το μίσος των μαθητών ακολουθεί ένα μονόδρομο με στόχο τους αστυνομικούς, γεγονός που κατά τη γνώμη μου τους αποπροσανατολίζει στην αναζήτηση των αληθινών συνθηκών που τους οδήγησαν στη σημερινή θέση τους μέσα στο σχολείο και μέσα στην κοινωνία. Ενώ θα πρέπει να βρουν τα αληθινά αίτια και να αποκαλύψουν τους αληθινούς ενόχους και τους πραγματικούς λόγους για όσα γίνονται γύρω τους και γενικότερα γύρω μας, στη χώρα μας και στην οικουμένη. Έτσι μοιάζει σαν κάποιοι να τους έβαλαν παρωπίδες, ώστε η οργή τους να διοχετευθεί σε μια ομάδα συνανθρώπων μας, τους αστυνομικούς, που όταν δεν λειτουργούν σωστά, είναι απλά πιόνια του Συστήματος, που ΑΥΤΟ είναι υπόλογο για όλα, δηλαδή για την Παιδεία αλλά και για καθετί που αφορά τη λειτουργία της κοινωνίας, του κράτους και των υπηρεσιών του.
Και αναφέρω εδώ το παράδειγμα της γενιάς του 1-1-4 που όσον αφορά την Παιδεία έθεσε ως στόχο το 15% του Κρατικού Προϋπολογισμού. Είδαν δηλαδή οι νέοι της εποχής εκείνης τη βασική αιτία για τα χάλια της Παιδείας μας, δηλαδή το οικονομικό. Από ΄κει και πέρα παρ΄ ό,τι τότε η Ελληνική Αστυνομία είχε μια καθαρά φασιστική νοοτροπία και οι εκδηλώσεις βίας σε σύγκριση με το σήμερα ήταν εκατό φορές πιο πολλές και σοβαρές από πλευράς μαζικότητας και βιαιότητας (τα νοσοκομεία ήταν γεμάτα από νέους τραυματισμένους από την αστυνομική βία της εποχής), οι πρωτοπόροι νέοι εκείνης της εποχής, βασικά φοιτητές, μπορούσαν να δουν ελεύθερα, σφαιρικά και σε βάθος. Έτσι με το 1-1-4 έθεταν ως πρώτο καθήκον τους την υπεράσπιση του Συντάγματος, δηλαδή της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των ατομικών δικαιωμάτων. Χτυπούσαν στην καρδιά της την αντιδραστική εξουσία (θρόνο, αστυνομοκρατία, αμερικανοκρατία). Πάλευαν για την Κύπρο και αγωνίζονταν μαζικά για την Ειρήνη. Είχαν δηλαδή μπροστά τους ανοιχτούς ορίζοντες για ό,τι πραγματικά συνέβαινε στη χώρα τους αλλά και πέρα από τη χώρα τους. Ήταν άτομα ολοκληρωμένα και ελεύθερα, αν και τότε υπήρχαν όπως και σήμερα πονηρά «κέντρα» που προσπαθούσαν να περιορίσουν την οργή τους και να τη διοχετεύσουν μόνο σε ένα λούκι, για τις δικές τους επιδιώξεις. Με μια λέξη να τους αποπροσανατολίσουν, όπως γίνεται τώρα.

Και για να πάω και πιο πέρα, εμείς οι νέοι της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, όπου οι χωροφύλακες και η Αστυνομία ήταν απέναντί μας με όπλα που ξερνούσαν ομαδικό θάνατο, είχαμε την ψυχική και πνευματική δύναμη να βλέπουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις αυτοί που σήμερα αποκαλούνται περιφρονητικά «μπάτσοι» ήταν παιδιά σαν κι εμάς παρασυρμένα από τη θύελλα των γεγονότων να κάνουν πράξεις που δεν ήθελαν. Δεν γενικεύαμε. Αντίθετα μπορούσαμε ακόμα και μέσα στις πιο κρίσιμες για μας συνθήκες να δούμε ότι δεν είναι το ίδιο όλοι και ότι ο πραγματικός ένοχος ήταν η Εξουσία, που είχε κατορθώσει να μας τυλίξει στα δίχτυα της, που έσταζαν αίμα και μίσος αδελφού προς αδελφό. Και πολλοί είχαν τότε ακόμα τη δύναμη να φωνάζουν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα πριν σκοτωθούν «Αδέρφια, πεθαίνουμε και για τη δική σας ευτυχία». Αναγκάστηκα να γράψω αυτό το σημείωμα με αφορμή κάποια εκπομπή με αγόρια και κορίτσια 15-16 ετών, που μιλούσαν στο ίδιο ακριβώς μοτίβο, λες και κάποια αόρατη δύναμη να είχε κατευθύνει την οργή, το μίσος και τη σκέψη τους μόνο προς ένα στόχο. Και μάλιστα σε μια εποχή πολύπλοκη, όπου ο κόσμος έχει μικρύνει και το έξω μπερδεύεται με το μέσα και γίνονται όλα ένα κουβάρι. Πώς θα φτάσουμε έτσι στην ΑΙΤΙΑ του Κακού; Και πώς, αν δεν γνωρίζουμε τις πραγματικές αιτίες της κρίσης, θα μπορέσουμε να βρούμε τις λύσεις που πρέπει;

Και για να γυρίσω στα τελευταία γεγονότα, ο βίαιος θάνατος ενός παιδιού αποτελεί μια μεγάλη τραγωδία. Πρώτα για τη μάνα του, τον πατέρα του, τα αδέλφια του αλλά και για όλους τους νέους και τις νέες, για όλους εμάς, για όλη την κοινωνία. Ο θύτης είναι ένας αστυνομικός. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι σημερινοί αστυνομικοί είναι θύτες. Κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν είναι αληθινό αλλά είναι και άδικο. Και μιλάει κάποιος που γνωρίζει πολύ καλά τι θα πει Αστυνομία...


Το άρθρο του Μ.θεοδωράκη δημοσιεύτηκε από Τα Νέα στις 18/12/2008

Δευτέρα 15 Ιουνίου 2009

Οι δε εκζητούντες τον Κύριον...

Συναντηθήκαμε δίπλα στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος, στην ανατολική πλευρά του Μανχάταν. Όπως κάθε Τρίτη τον τελευταίο χρόνο ο Μάρκος Καμίνης βρισκόταν εδώ, πριν δύσει ο ήλιος πίσω από τους ουρανοξύστες. Κουβαλούσε δίσκους με χάμπουργκερ για ένα συσσίτιο απόρων και αστέγων. «Δοκίμασέ το», είπε, «βοήθησε κάποιον και θα νιώσεις ότι είσαι καλύτερος άνθρωπος»... Λίγοι από τους εθελοντές που δούλευαν μαζί του γνωρίζουν την ιστορία του. Η εμφάνισή του άλλωστε δεν μαρτυρά το παρελθόν του. Αξύριστος, ντυμένος με τζιν και παπούτσια αθλητικά, κινείται στον χώρο διστακτικά- συχνά με το κεφάλι σκυμμένο...
«Βρισκόμουν εκεί όπου γεννήθηκε η οικονομική κρίση», είπε. «Δούλεψα σκληρά αλλά δεν έπαιξα με τους κανόνες του παιχνιδιού τους και στο τέλος έχασα». Ο κ. Μάρκος Καμίνης γεννήθηκε πριν από 40 χρόνια στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. Ο πατέρας του, Έλληνας μετανάστης από τη Χίο, βρέθηκε στην Αμερική στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου... Η είσοδός του στον κόσμο της Wall Street δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Για χρόνια δούλευε στο επιπλοποιείο του πατέρα του και με τα χρήματα που έβγαζε αγόραζε μετοχές. Με τα κέρδη του πλήρωνε για τις σπουδές του. Έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια μάταιης αναζήτησης και δεκάδων αποτυχημένων συνεντεύξεων, η πόρτα της ευκαιρίας άνοιξε... Μέσα σε λίγες εβδομάδες ο κ. Καμίνης έπεσε στα βαθιά. Δουλειά του ήταν να παρακολουθεί 15 μικρές εταιρείες, να αναλύει τις μετοχές τους και να αποφασίζει κατά πόσον αξίζει ή όχι να ασχοληθούν με αυτές οι επενδυτές.
«Δούλευα κάθε μέρα μέχρι τις 10 το βράδυ. Έφευγα τελευταίος. .. Ο πρώτος του μισθός ήταν 53.000 δολάρια τον χρόνο. Επτά χρόνια μετά, έφτασε τα 150.000 δολάρια. Η άνοδός του ήταν γρήγορη. Βρισκόταν σταθερά στους τρεις πιο παραγωγικούς υπαλλήλους και το αφεντικό του πίστευε στις δυνατότητές του.
Όσο γρήγορα όμως έφτασε ψηλά, τόσο απότομα είδε την καριέρα του να γκρεμίζεται... Σύμφωνα με τον κ. Καμίνη, αυτή η προχειρότητα είναι μία από τις αιτίες που οδήγησαν τη Wall Street- και πολλές χώρεςστην οικονομική κρίση... «Ξαφνικά γινόταν θέμα αν αργούσα ένα λεπτό το πρωί- ασχέτως αν έφευγα το βράδυ, όταν όλοι ήταν στα σπίτια τους και έπιναν μπίρες», είπε. Και σε ένα χριστουγεννιάτικο δείπνο άκουσε τον προϊστάμενό του να λέει μέσα από τα δόντια του: «Θα σε απολύσω!».
Ιούλιος του 2005. Ο κ. Καμίνης μένει χωρίς δουλειά. Μάταια προσπαθεί να βρει ένα γραφείο σε άλλη φίρμα. Υποψιάζεται ότι η (...) τον έβαλε στη «μαύρη λίστα» και διαδίδει ψευδείς φήμες σε άλλες εταιρείες για την παραγωγικότητά του. «Ίσως φταίει το ότι τους απείλησα όταν έφυγα πως θα γράψω ένα βιβλίο», εξηγεί ο κ. Καμίνης.
Τα χρήματα στον λογαριασμό του είχαν αρχίσει να τελειώνουν. Όπως λέει, ποτέ δεν είχε ζήσει στη χλιδή. Ξεπλήρωνε για χρόνια τα δάνεια που είχε πάρει για σπουδές και κατοικία. Η γυναίκα του τον κατηγόρησε ότι δεν έψαχνε αρκετά καλά για νέα δουλειά και τον χώρισε.
Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά την απόλυσή του, δεν έχει βρει δουλειά σε άλλη χρηματιστηριακή φίρμα. Αρθρογραφεί όμως στο Ίντερνετ και έχει ένα από τα πιο επιτυχημένα μπλογκς για την οικονομία, το wallstreetgreek. blogspot. com. Τα άρθρα του εμφανίζονται στην κορυφή της λίστας στη μηχανή αναζήτησης Google. Βγάζει περίπου 1.000 δολάρια τον μήνα, σαφώς λιγότερα απ΄ όσα κέρδιζε στη Wall Street.
«Στη Wall Street πέρασα μια από τις πιο δύσκολες στιγμές στη ζωή μου», λέει.
«Είχα φτάσει σε σημείο να μην προσεύχομαι. Πλέον δεν με νοιάζει πόσα χρήματα θα βγάλω. Άλλαξαν οι προτεραιότητές μου. Η περιπέτειά μου μού έδειξε πώς να έλθω πιο κοντά στον Θεό. Θα ήθελα κάποια στιγμή να βρεθώ σε μιαν εκκλησία, ίσως ως διάκονος».



Εφημερίδα Τα Νέα, 25/05/2009

Σάββατο 13 Ιουνίου 2009

Ενταύθα σήμερον αθροίζονται...

Ο Οίκος

Οι εν πάση τή γή μαρτυρήσαντες, καί εν τοίς ουρανοίς μετοικήσαντες, οι τά πάθη Χριστού μιμησάμενοι, καί τά πάθη ημών αφαιρούμενοι, ενταύθα σήμερον αθροίζονται, πρωτοτόκων δεικνύοντες Εκκλησίαν, ως τής άνω τόν τύπον επέχουσαν, καί Χριστώ εκβοώσαν, Θεός μου εί, Σύ με διά τής Θεοτόκου συντήρησον, πολυέλεε.
Συναξάριον

Τή αυτή ημέρα, Κυριακή μετά τήν Πεντηκοστήν, τήν τών απανταχού τής οικουμένης εν Ασία, Λιβύη, καί Ευρώπη, Βορρά τε καί Νότω, Αγίων πάντων Εορτήν εορτάζομεν.

Δευτέρα 8 Ιουνίου 2009

Οψοποιών Μαγγανείαι..


Οψοποιών Μαγγανείαι,
ήγουν
Καλογηρική Μαγειρική και Ζαχαροπλαστική


Για όσους είχαν στην ζωή τους την ευκαιρία της επίσκεψης στα μεγάλα (σε μέγεθος, ιστορία αλλά και ορθόδοξο βίωμα) κοινόβια του Αγίου Όρους, η εμπειρία της Τράπεζας είναι όντως μοναδική. Αφενός η είσοδος της Αδελφότητας, η χωροταξία, το αυστηρό σε χρόνους τυπικό, ο Αναγνώστης, ο χώρος της Τράπεζας ως συνήθως κατάγραπτος με τις χορείες των Μαρτύρων. Αφετέρου το ίδιο το φαγητό. Oριακά λιτό σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά πάντοτε εύγευστο και διατροφικά ισορροπημένο.
Σε αυτή την δεύτερη και συνήθως αθέατη όψη της προετοιμασίας, της παρασκευής του φαγητού αλλά και των μυστικών που κρύβει η φιλόξενη καλογηρική κουζίνα μας ξεναγεί η δέκατη και επαυξημένη έκδοση του έργου του πολυγραφότατου Αρχιμ. Δοσιθέου, καθηγουμένου της Ι.Μ Τατάρνης Ευρυτανίας. Συνεχίζει την πολύ μεγάλη παράδοση της μοναστηριακής κουζίνας ξεκινώντας από τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, στον οποίο αποδίδεται και η φράση ¨Οψοποιών Μαγγανείαι¨, δηλαδή ¨Μάγια των Μαγείρων¨ και φτάνοντας μέχρι και τον βίο του Αγίου Ευφροσύνου του Μαγείρου.
Άλλος ένας κρίκος της πραγματικά μεγάλης αλυσίδας της σχετικής βιβλιογραφίας, με το μοναδικό (για βιβλίο) προνόμιο να απευθύνεται και στις πέντε των αισθήσεων.










Το βιβλίο ¨Οψοποιών Μαγγανείαι¨ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις της Ιεράς Μονής Παναγίας Τατάρνης Ευρυτανίας.

Σάββατο 6 Ιουνίου 2009

Είναι η τρύπια στέγη μιας παράγκας...

Ο Ευροκλύδων παίρνει ξεκάθαρη θέση για τις Ευρωεκλογές, στηρίζει και ψηφίζει Παράγκα..

Σάββατο 30 Μαΐου 2009

Οι επιβιώσεις του Βυζαντίου, του Γ.Καραμπελιά


Η Άλωση του 1453 δεν υπήρξε όπως συχνά νομίζεται η απαρχή του νεώτερου ελληνισμού αλλά μια διακοπή της κρατικής υπόστασης του, με ανυπολόγιστες συνέπειες μέχρι και σήμερα.
Ο νεώτερος ελληνισμός συγκροτείται κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο – όλοι σχεδόν οι ιστορικοί και οι φιλόλογοι θέτουν κατηγορηματικά ως αφετηρία της ιστορίας του το 1000, το 1071, το 1204, ενώ και η πλέον όψιμη χρονολόγηση θέτει ως αφετηρία το 1261. Η Τουρκοκρατία συνιστά έτσι τη δεύτερη περίοδο του, την έναρξη της οποίας τοποθετούμε συμβατικά στα 1453, ενώ μια τρίτη, αρχίζει μετά το 1821. Επειδή το χρονικό βάθος της «βυζαντινής» διαδρομής του νεώτερου ελληνισμού είναι μεγάλο, από 250 έως 450 χρόνια, η ελληνική ταυτότητα σφραγίζεται από τις επιβιώσεις του Βυζαντίου σε όλες τις εκφάνσεις του βίου των Ελλήνων.

Ο Κ.Θ. Δημαράς το επισημαίνει στον Πρόλογό του στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας:
Μετά το 1261 μπορούμε να πούμε ότι Βυζάντιο και Ελλάδα συμπίπτουν.[ ] Γύρω στην Άλωση η συνείδηση των διανοουμένων φαίνεται καθαρά ελληνική... Δυο μέρες πριν την Άλωση ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ονομάζει την Πόλη «ελπίδα και χαράν πάντων των Ελλήνων». Η μετάβαση από το Βυζάντιο στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε: κι’ όπως μέσα στο Βυζάντιο είδαμε να γεννιέται ο νέος ελληνισμός, έτσι και μέσα στον νέον ελληνισμό θα μπορούσαμε να παρακολουθήσουμε το Βυζάντιο που συνεχίζει τη ζωή του...

Μέχρι το 1922, το όραμα της ανασύστασης του υστερο-βυζαντινού ελληνικού κράτους, το οποίο απεκλήθη «Μεγάλη Ιδέα» από τον Ιωάννη Κωλέττη το 1843, εμπνέει όλες τις επαναστατικές και πολιτικές απόπειρες. Σήμερα, αντιστρόφως, ο ελληνισμός γνωρίζει ανάλογες προκλήσεις, mutatis-mu­tan­dis, με το ύστερο Βυζάντιο: επιστροφή του νεο-οθωμανικού επεκτατισμού, αποσύνθεση του βαλκανικού χώρου, αντιφατικές σχέσεις με τη Δύση, και κατά συνέπεια, εξακολουθούμε, εν πολλοίς, να ζούμε στο πλαίσιο που διαμορφώθηκε τότε. Ο νεώτερος ελληνισμός θα σφραγιστεί ανεξίτηλα από μια αντιστασιακή διαδικασία, που έχει ως αφετηρία τη «βυζαντινή» του περίοδο, και η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Θα λέγαμε μάλιστα πως, μετά μια «ευτυχή περίοδο» ανόδου και ανασυγκρότησης –1700-1922, τη νεώτερη ελληνική Αναγέννηση– ο ελληνισμός επιστρέφει και πάλι σε μια «παλαιολόγεια» εποχή καθολικής κρίσης.

Αυτή την ιστορική συνέχεια καταδεικνύουν –αν υπήρχε ανάγκη για κάτι τέτοιο– η σημασία και ο ρόλος της Ορθοδοξίας που εξέφρασε και ταυτόχρονα διαμόρφωσε την ιδιαίτερη, έναντι της Ανατολής και της Δύσεως, ελληνική ταυτότητα: Η συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, τόσο στη λόγια όσο και στη λαϊκή της εκδοχή· η επιβίωση και η αναπαραγωγή της λαϊκής παράδοσης και πολιτισμού, τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1970, πριν ενσκήψει το παρασιτικό καταναλωτικό μοντέλο που, από πολλές απόψεις, εκθεμελίωσε έναν πολιτισμό χιλιετιών...

Ομιλία του Γιώργου Καραμπελιά στο Συνεδριακό Κέντρο Κρυάς στη Λιβαδειά (25/05/2009) στα πλαίσια της εκδήλωσης "Η Άλωσης της Κωνσταντινούπολης και η Ιστορική Μνήμη του Ελληνισμού" που διοργάνωσε ο ιερός Ναός Αγίου Ρηγινού Λιβαδειάς.


Περιοδικό Άρδην

Τετάρτη 27 Μαΐου 2009

H ελευθερία του προσώπου...


Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος έκανε την ακόλουθη δήλωση:


«Αποτελεί αυτονόητο και απαράγραπτο δικαίωμα κάθε ανθρώπου να απευθύνεται ελεύθερα στον Θεό του. Να Τον τιμά και να Τον λατρεύει σε χώρους που Του πρέπουν, χωρίς προσκόμματα. Το ευρύτερο δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας είναι δικαίωμα θεμελιώδες σε κάθε ευνομούμενη και δημοκρατική Πολιτεία, όπως η ελληνική, και πρέπει να χαίρει πάντα αναγνώρισης και απόλυτου σεβασμού, όπως άλλωστε και το Σύνταγμά μας σαφώς επιτάσσει.
Όμως κάθε εκδήλωση βίας στο όνομα της οποιασδήποτε θρησκείας, απ’ όπου κι αν προέρχεται, είναι απόλυτα καταδικαστέα, γιατί πρωτίστως προσβάλλει βαθύτατα τον ίδιο τον πυρήνα της θρησκείας. Και μετατρέπει πιστούς ανθρώπους σε αθύρματα πάσης φύσεως φονταμενταλιστών και καιροσκόπων, που ουδόλως σέβονται την ελευθερία του προσώπου.
Η ειρηνική συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικά πιστεύω, στο πλαίσιο πάντα των νόμων της Πολιτείας, αποτελεί άλλωστε βασική προϋπόθεση της κοινωνικής συνοχής και εκφράζει απόλυτα την μακραίωνη πολιτιστική και πνευματική μας παράδοση».


Τρίτη 26 Μαΐου 2009

Λακωνικόν

Ο Οδυσσέας Ελύτης διαβάζει Οδυσσέα Ελύτη...

Κυριακή 24 Μαΐου 2009

Οι Μεγάλοι Ελληνες: μια αποτίμηση, του K. I. Δεσποτοπουλου*

Η για τηλεοπτική χρήση πρόσκληση προς χιλιάδες Ελληνες απρόσωπα να καθορίσουν τους δέκα μεγαλύτερους Ελληνες, από τους αρχαίους χρόνους έως και την εποχή μας, υπήρξε παράτολμο εγχείρημα. Και, βέβαια, όσοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση αυτή χιλιάδες σημερινοί Ελληνες, μεταξύ αυτών και εγώ τελικά, δεν είναι οι, αναμφίβολα, πιο αρμόδιοι για να προβούν σε ορθή επιλογή. Για την ορθή επιλογή χρειάζεται ο καθένας από τους χιλιάδες αυτούς εκλογείς να έχει τουλάχιστον ικανές γνώσεις της τρισχιλιόχρονης Ιστορίας της Ελλάδος... ώστε να διαθέτει κριτήρια για εκλογή όχι αυθαίρετη, άρα και ικανότητα για συγκριτική αξιολόγηση των «μεγάλων Ελλήνων» όχι σφαλερή.

Το αποτέλεσμα της εκλογής στις 18 Μαΐου είναι μάλλον απογοητευτικό φρονώ, αφού μεταξύ των δέκα «μεγάλων Ελλήνων» βρέθηκε τελευταίος ο μεγαλύτερος πολιτικός της Ελλάδος, και ίσως της ανθρωπότητας, ο Περικλής, και προτελευταίος ο μεγαλύτερος φιλόσοφος της ανθρωπότητας, ο Πλάτων. Ως πρώτος σε ιστορική μεγαλοσύνη ψηφίσθηκε ο Αλέξανδρος, ο Ελλην και στην καταγωγή και στο φρόνημα βασιλιάς της Μακεδονίας και αρχηγός όχι μόνο των Μακεδόνων αλλά και των άλλων Ελλήνων («πλην Λακεδαιμονίων»), με κριτήριο, προφανώς το κατόρθωμά του να μεταβάλει τον πολιτικό χάρτη μεγάλου μέρους της τότε γνωστής οικουμένης, και την προσπάθειά του να εξελληνίσει, δηλαδή να εκπολιτίσει, τους βαρβάρους κατοίκους των κατακτημένων χωρών...
Ετόνισα για τον Πλάτωνα, προτελευταίο φευ στην τελική ψηφοφορία, ότι έδρασε δημιουργικά ως φιλόσοφος και πολιτικός εμπνευστής, όχι όμως όσο ζούσε μόνο, αλλά με παρουσία ενεργό στις συνειδήσεις των μεταγενεστέρων του επί είκοσι τρεις αιώνες και πλέον έως και σήμερα, και ότι από τη φιλοσοφία του διαπλάσθηκαν, έστω και με παρανοήσεις της συχνά, οι πλείστοι από τους διάσημους πνευματικούς ταγούς της Ευρώπης στους Νεώτερους ιδιαίτερα χρόνους, ενώ και πνευματικός ταγός της Ευρώπης στον ύστερο Μεσαίωνα, ή και των Αράβων προηγουμένως στην Ασία και στην Ευρώπη, υπήρξε ο μεγαλοφυής του Πλάτωνος μαθητής Αριστοτέλης, γόνος της βορείου Ελλάδος, με την έξοχη φιλοσοφία του, παρέκταμα της φιλοσοφίας του Πλάτωνος, έστω αυτοδύναμο και αυτοέγκυρο.
Εκδηλα είναι σφαλερό και το προβάδισμα στην αξιολόγηση του Κολοκοτρώνη και του Καραμανλή προς τον Καποδίστρια και τον Βενιζέλο.
Και με κριτήριο την ηθικοπνευματική συγκρότηση και με κριτήριο τη συμβολή στην πολιτική παλιγγενεσία του ελληνικού έθνους και στην πολλαπλή προαγωγή της ελληνικής πολιτείας, ο Καποδίστριας είναι ο μέγιστος πολιτικός της νεωτέρας Ελλάδος, άλλωστε και ο μέγιστος πολιτικός της Ευρώπης στην εποχή του, καθώς είχε κρίσιμη συμβολή για την εμπέδωση της ειρήνης, το 1815, όταν ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, αν και μη Ρώσος αλλά Ελλην, έδρασε και διακρίθηκε στο Συνέδριο της Βιέννης... βρήκε το μεγαλύτερο μέρος των αρχικά ελευθερωμένων εδαφών κατεχόμενο από τους Τούρκους, τη Διοίκηση, τις πολεμικές δυνάμεις και την οικονομία υπό διάλυση, και παρά ταύτα με ικανότητα καταπληκτική ανασύνταξε πολύ γρήγορα τις δυνάμεις και τους θεσμούς του μαχόμενου ακόμη έθνους... Ο Κολοκοτρώνης, λοιπόν, έξοχος στρατιωτικός αρχηγός των Πελοποννησίων, με αφοσίωση ολόψυχη στον Απελευθερωτικό Αγώνα, είναι υποδεέστερος κατά πολύ του Ιωάννη Καποδίστρια και δεν είναι καν συγκρίσιμος προς αυτόν ούτε ως προς τη συγκρότηση της προσωπικότητας εκατέρου ούτε ως προς τη συμβολή στην τελεσφόρηση της Επαναστάσεως.

Εξάλλου και του Βενιζέλου η πολιτική μεγαλουργία είναι κατάδηλη, αλλά και μοναδική στην Ελλάδα του εικοστού αιώνα. Αυτός, εκτός από άλλα, με την πολιτική διορατικότητα και τόλμη του διπλασίασε το έδαφος της Ελλάδος το 1912-1913 και προσπάθησε να ολοκληρώσει την πραγμάτωση των υπαγορεύσεων της Μεγάλης Ιδέας το 1919, αλλά και πρωτοστάτησε το 1923 για την αντιμετώπιση νηφάλια και σωστικά των συνεπειών της εθνικής συμφοράς του 192... Εξάλλου, είχε ο Βενιζέλος και τον θαυμασμό κορυφαίων ξένων πολιτικών της εποχής του.
Ο Καραμανλής βρήκε την Ελλάδα με το έδαφός της από τα Κύθηρα έως τον Εβρο και από την Κέρκυρα έως τη Ρόδο, και με λαό αρκετά μορφωμένο και με κρατική οργάνωση αποδοτική... παρά το σθένος του όμως και το κύρος του δεν είναι δυνατόν σοβαρά να προταχθεί σε ιστορική μεγαλοσύνη από τον Βενιζέλο, μέγιστο Ελληνα πολιτικό στον εικοστό αιώνα.

Το αποτέλεσμα της ολοκληρωμένης στις 18 Μαΐου ιδιότυπης «έρευνας» του ΣΚΑΪ για την ανάδειξη των δέκα «πιο μεγάλων Ελλήνων» είναι απλώς, τι φρονούν πολλοί Ελληνες για τους πολιτικούς ή πνευματικούς ταγούς της Ελλάδος, αρχαίους και νεώτερους, σύμφωνα όμως όχι με καίρια κριτήρια και δίχως επάρκεια γνώσεων. Ας συναγάγουν συμπεράσματα ο υπουργός Παιδείας και οι σύμβουλοί του.


* Ο κ. Κ. Ι. Δεσποτόπουλος είναι ακαδημαϊκός

Δευτέρα 18 Μαΐου 2009

Το ημών περίσσευμα εις το εκείνων υστέρημα...

Αρχιμ. Ανανίας Κουστένης

Για τον συριακής καταγωγής υμνωδό, που ασκήτεψε στο μοναστήρι της Παναγίας του Κύρου στην Κωνσταντινούπολη, ο Οδυσσέας Ελύτης στη συλλογή δοκιμίων του «Εν Λευκώ» σημείωνε μεταξύ άλλων:

«Παραμένει μοναδικός. Ο πλησιέστερος και προς τους αρχαίους και προς τους σύγχρονους ποιητές μας. Ενας κρίκος ανοξείδωτος ανάμεσα σε δύο μεγάλες περιόδους ενός και του ίδιου πολιτισμού. Αυτός πέτυχε να διατηρήσει και ν' ανανεώσει τους εκφραστικούς πυρήνες που πρέπουν στο ήθος του ελληνικού λόγου. Κι αυτός θεμελίωσε αρχιτεκτονήματα που ο ίδιος σχεδίασε πάνω στις ανάγκες της συγγραφικής του αποστολής».

Ο πατήρ Ανανίας Κουστένης λειτουργεί στο εκκλησάκι του Αγίου Νεκταρίου σ' ένα γηροκομείο στα Εξάρχεια έχοντας μια αφανή απήχηση στο ποίμνιο με τον ηδύτατο, καλοσυνάτο και χειμαρρώδη λόγο του. Αμεσος, καίριος, παρηγορητικός, με χιούμορ πηγαίο και λαϊκό, μιλάει κατά διαστήματα και από το ραδιοφωνικό σταθμό της Εκκλησίας. Ομιλίες του έχουν βγει σε τρία τομίδια με τίτλο «Λόγοι» από τον «Αρμό», καθώς και οι «Παπαδιαμαντικοί Λόγοι» (κυπριακές εκδόσεις «Ακτή»), μια περιεκτική και ευαίσθητη προσέγγιση στο έργο και τη ζωή του ταπεινού Σκιαθίτη.

Τι λέει όμως για τους «Υμνους»;

«Ενας λυρικός ποταμός θεϊκής αγάπης ξεχύνεται μέσα απ' του Ρωμανού τ' αριστουργήματα. Παινεύει με τέλειο τρόπο, με νέο ποιητικό ρυθμό και με τη ζωντανή γλώσσα της εποχής του τον Αφέντη το Χριστό, την Κυρά την Παναγία και τους Αγίους της Εκκλησίας. Αναφέρεται ακόμα και σε κάποια γεγονότα της Θείας Γραφής, αλλά και της εποχής του (6ος μ.Χ. αιώνας).

Ο Ρωμανός είναι μια αποκάλυψη. Στο διάβα των αιώνων εμέθυσε πολλούς. Μεγάλος μάστορας του λόγου και άγιος του Θεού. Ανθρωπος αγάπης και ταπείνωσης. Καθώς διαβάζουμε τους Υμνους του, νιώθουμε στ' αλήθεια πως μας πιάνει απ' το χεράκι και πολύ απαλά και στοργικά μάς πηγαίνει εκεί που θέλει. Κι εμείς χαιρόμαστε κι αφηνόμαστε σ' εκείνον. Και τρυγάμε αχάλαστες χαρές κι αλλάζει λίγο λίγο η ζωή μας».

Οι «Υμνοι» του Ρωμανού αλλά και το κλίμα των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας ήταν η αφορμή για την παρακάτω κουβέντα με τον πατέρα Ανανία. Ας τον αφουγκραστούμε.

- Η γνώση και η πίστη συγκρούονται;

«Σπουδαία πράγματα και τα δύο. Θεία δώρα. Η Πτώση του ανθρώπου έφερε αυτή τη σχέση αντίθεσης. Η πίστη είναι η μέγιστη γνώση, είναι η λογική του Θεού. Η γνώση του ανθρώπου είναι κι αυτή ένα θείο δώρο. Μπαίνοντας όμως το κακό, δυσκολεύει τον άνθρωπο. Κι αντί να ισχύει όπως λέμε στα μαθηματικά η αρχή της συμπληρωματικής διαφοράς, το ένα να συμπληρώνει το άλλο, ισχύει η αρχή της αντιθέσεως. Αυτή είναι και η αμαρτία. Τι είναι αμαρτία; Απουσία Θεού. Αμα φύγει ο Θεός από την ψυχή του ανθρώπου και από τη ζωή, ο άνθρωπος δυσκολεύεται. Και τα δώρα που του έδωσε ο Θεός τα χρησιμοποιεί στραβά πολλές φορές».

- Η λογική τι ρόλο παίζει;

«Κανονικά μας φέρνει στο Λόγο, στον Ποιητή. Τι λέει ο πατέρας των επιστημών, ο Αριστοτέλης; Υπάρχουν μύρια πράγματα που κινούνται στο Σύμπαν. Στο τέλος όμως αυτών των πραγμάτων υπάρχει κάτι ακίνητον που κινεί όλα τα κινούμενα. Κι αυτό το ονόμασε πρώτο κινούν - ακίνητον. Είναι η πρώτη φιλοσοφία-θεολογία. Δηλαδή η λογική, στην ουσία, μας φέρνει στο Θεό. Τι κάνανε όμως στη Δύση; Ορθολογισμό. Με το Διαφωτισμό πήρανε μόνο τον ορθό λόγο και τον βάλανε δυνάστη. Κι ο άνθρωπος τι γίνεται τότε; Στεγνός και στυγνός. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο λογική. Είναι και ένστικτο και αίσθημα και συναίσθημα και άλλες δύναμες, που θα 'λεγε και ο Μακρυγιάννης. Αμα έχουμε μέσα μας Θεό -γιατί χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται κατά τον Ντοστογιέφσκι- τότε και η ανθρώπινη γνώση και η θεία γνώση συγχορδίζονται, συνηχούν όπως λέμε στη μουσική, παράγοντας άριστο αποτέλεσμα, που είναι η λατρεία του Θεού».

«Η απλότητα είναι φως»

- Ο Ρωμανός ο Μελωδός μιλάει σ' έναν ύμνο του για τους Αποστόλους «που πρώτα ράβανε δίχτυα κι εξαφανίζουν τώρα των ρητόρων τις περιπλοκές με απλούστερα λόγια». Η απλότητα γιατί έχει χαθεί και υπάρχει μια σύγχυση σήμερα;

«Ο Παπαδιαμάντης λέει έχουμε δύο πράγματα που είναι σπουδαία: την απλότητα και τη λιτότητα. Τι ωραία που τα λέει. Η απλότητα είναι δύναμη, είναι φως. Διότι απλώνεται ο άνθρωπος δι' αυτής σ' όλο τον υπαρξιακό του χώρο. Ενώ πολλαπλότητα τι σημαίνει; Κατακερματισμός του όντος. Εχουμε πολλούς εαυτούς σήμερα. Κι εγώ το παθαίνω: άλλα να σκέφτομαι το πρωί, άλλα το μεσημέρι, άλλα το βράδυ. Με τη Θεία Χάρη ο άνθρωπος έχει την ενότητα και την απλότητα. Κι οι Απόστολοι με την απλότητα του ευαγγελικού λόγου κατάργησαν τα κατασκευάσματα των ρητόρων. Τα έδιωξαν και μπήκε στις ψυχές των ανθρώπων η απλότης του Θεού, γιατί και το θείον είναι απλό. Η απλότητα κι η λιτότητα είναι εξίσου σπουδαία. Το να έχει κανείς μέτρο. Το μέτρο γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα. Κι όμως σήμερα οι Ελληνες είμαστε τόσο πολλαπλοί και φορτωμένοι που δεν αντέχουμε τον εαυτό μας. Βέβαια, όταν έρθει η Θεία Χάρις, μας κάνει ανάλαφρους, σαν να 'χουμε φτερά. Πετάμε, χαιρόμαστε...

«Η πίστη είναι σχέση»

- Να πούμε για την «ελπίδα της πίστεως» που αναφέρει συχνά ο Ρωμανός.

«Αν στα ανθρώπινα η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, στην Εκκλησία μας η ελπίδα είναι αθάνατη και ενυπόστατη γιατί είναι ο ίδιος ο Χριστός. Η πίστη είναι σχέση. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα πιστεύω που σημαίνει έχω σχέση εμπιστοσύνης. Σχέση Θεού -ανθρώπου, ανθρώπου - Θεού. Γι' αυτό κι ήρθε ο Ιησούς να μας συνδέσει πάλι με τον Ουρανό, απ' όπου είχαν εκπέσει οι Πρωτόπλαστοι. Τι ζητούσε από τους ακροατές του και τους αιτούμενους; Την πίστη. Και στις ανθρώπινες σχέσεις εμπιστοσύνη θέλουμε και αγάπη. Ακόμη και στο φούρνο όταν πάμε να πάρουμε ψωμί, τι κάνουμε; Ασκούμε πίστη. Γιατί; Διότι πιστεύουμε ότι ο φούρναρης δεν έχει βάλει φάρμακο, φαρμάκι να πεθάνουμε. Ασκούμε έργο πίστεως. Και το παίρνουμε και το τρώμε».

- Αναφέρεστε συχνά στις ομιλίες σας στους δυσκολεμένους και πονεμένους. Ποιο είναι το λαδάκι που χρειάζεται η ψυχή τους; Η ελπίδα; Η ευσπλαχνία; Η καλοσύνη;

«Ολα αυτά. Και ο Ιησούς Χριστός, ο επιούσιος άρτος. Κάθε άνθρωπος τον Ιησού Χριστό ζητάει. Ουκ επ' άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος. Δεν φτάνει μόνο το ψωμί που δίνουν τα συστήματα, η ψυχή με τι θα τραφεί; Η ψυχή είναι η ουσία του όντος. Το σώμα είναι το περίβλημα, ο ναός της ψυχής. Οταν δώσεις στον άνθρωπο τον Χριστό, την ειρήνη Του και τη χάρη Του, τότε ο άνθρωπος ανασταίνεται και μπορεί να ζήσει λιτότατα. Τι χρειάζεται; Λίγο ψωμάκι να φάει, ένα ρούχο να ρίξει απάνω του και μια τρύπα να μείνει. Οταν δεν έχει όμως τη χάρη του Χριστού, τα θέλει όλα γιατί δεν έχει τίποτε. Σήμερα τα θέλουμε όλα, γιατί οι περισσότεροι δεν έχουμε τίποτα. Μα χορταίνει με λεφτά ο άνθρωπος; Τον Χριστό χρειάζεται, κάθε ψυχούλα αυτόν ζητάει. Κι άμα μπορούμε ας μιλάμε στον Χριστό για τους ανθρώπους, ιδίως τους πονεμένους και δυσκολεμένους. Ας τον παρακαλούμε να τους επισκεφθεί και να τους βοηθήσει. Κι ας είναι φτωχοί κι ας είναι οτιδήποτε».

- «Εν τη πτωχεία τα πλούσια»;

«Το έλεγε ο άγιος Νικόλαος. Αυτό είναι σοσιαλισμός. Τι άλλο είναι ο σοσιαλισμός και ο κομμουνισμός; Εκκλησούλα είναι. Στην αρχαία εκκλησία τι κάνανε; Ο,τι περίσσευε του καθενός το πήγαινε στα πόδια των Αποστόλων, όχι στην τσέπη. Και κείνοι το βάζανε σ' ένα ουδέτερο μέρος και πήγαινε ο καθένας κι έπαιρνε ό,τι χρειαζόταν. Δεν υπάρχει ισότητα, ανισότητα υπάρχει. Οταν έχουμε δυο νοικοκυριά και το ένα έχει δύο ανθρώπους και το άλλο πέντε, θα δώσουμε το ίδιο και στα δύο νοικοκυριά; Οχι. "Το ημών περίσσευμα εις το εκείνων υστέρημα", έλεγε ο απόστολος Παύλος. Από το Ευαγγέλιο τα πήρε ο μαρξισμός, αλλά δεν τα κατάφερε να τα εφαρμόσει γιατί έβαλε τη βία. Και η βία φέρνει τη βία και το μίσος. Ενώ η Ορθοδοξία έχει την ελευθερία και την αγάπη. Ο Χριστός δεν έχυσε το αίμα κανενός, έχυσε το αίμα το δικό του»...

Το πλήρες κέιμενο της συνέντευξης του π. Ανανία Κουστένη δημοσιεύτηκε από την Ελευθεροτυπία στις 07/04/2004, επί τη ευκαιρία της εκδόσεως του έργου Ύμνοι, Ρωμανού του Μελωδού από τις Εκδόσεις Αρμός.



Πέμπτη 14 Μαΐου 2009

Περί EUROVISION...

Κι όμως υπήρξαν εποχές που οι καλλιτέχνες τραγουδούσαν όχι με τους καλλίγραμμους κοιλιακούς τους, αλλά με την φωνή τους...
Περίεργο, ε??


Eurovision 1976